Cykl Waldemara Beny cz.4

Fauna i flora Ziemi Zgorzeleckiej. Podr贸偶niczek (Luscinia svecica) jest najrzadszym krajowym s艂owikiem.

Fauna i flora Ziemi Zgorzeleckiej. Podr贸偶niczek (Luscinia svecica) jest najrzadszym krajowym s艂owikiem.

Podr贸偶niczek (Luscinia svecica) jest najrzadszym krajowym s艂owikiem. Gatunek ten figuruje w Polskiej Czerwonej Ksi臋dze Zwierz膮t oraz w Za艂膮czniku I Dyrektywy Ptasiej UE.

Na obszarze Polski gniazduj膮 2 podgatunki: podgatunek ni偶owy Luscinia svecica cyanecula, kt贸rego l臋gowiska znajduj膮 si臋 w Europie 艢rodkowej i Zachodniej, lecz g艂贸wn膮 ostoj膮 jest Bia艂oru艣, oraz Luscinia svecica svecica, podgatunek nominatywny, 鈥瀟undrowy鈥, obejmuj膮cy swym zasi臋giem Skandynawi臋, pas lasotundry p贸艂nocnej Azji oraz p贸艂nocn膮 Alask臋.
Ten ostatni podgatunek od lat 70. i 80. XX w. regularnie gniazduje w Tatrach i Karkonoszach. Na ziemiach polskich charakterystycznym siedliskiem podr贸偶niczka s膮 nizinne, zabagnione doliny rzek. Najwi臋ksze zag臋szczenia gatunek osi膮ga na 鈥瀌zikich鈥 odcinkach nieuregulowanych rzek (m.in. Biebrzy i Narwi).
Forma ni偶owa podr贸偶niczka ponios艂a olbrzymie straty demograficzne wskutek przekszta艂cenia naturalnych dolin rzecznych, tj. regulacji, likwidacji 艂臋g贸w i starorzeczy. W XIX w. podr贸偶niczek zasiedla艂 dolin臋 Nysy 艁u偶yckiej w okolicach Zgorzelca, Pie艅ska czy Pr臋docic (Toporowa). W r贸偶nych latach tego okresu stanowiska l臋gowe gatunku by艂y stwierdzane w nadbrze偶nych zaro艣lach wierzbowych pod Pie艅skiem, Pr臋docicami, 艁臋knic膮, a nawet w samym Zgorzelcu.
W roku 1962 dr J贸zef Witkowski stwierdzi艂 gniazduj膮ce podr贸偶niczki w Puszczy Zgorzeleckiej i by艂a to ostatnia w XX w. obserwacja l臋gowych ptak贸w w naszym regionie. Gatunek zrekolonizowa艂 Ziemi臋 Zgorzeleck膮 dopiero w ostatnim dziesi臋cioleciu.

Wsp贸艂cze艣nie g艂贸wnym biotopem podr贸偶niczka s膮 ekstensywnie u偶ytkowane stawy rybne. Jednak偶e ptak ten ch臋tnie zasiedla r贸wnie偶 torfowiska oraz stawy bobrowe. Ziemia Zgorzelecka s艂ynie z obecno艣ci licznych staw贸w rybnych z ekstensywnie prowadzon膮 gospodark膮 hodowlan膮, co mo偶e mie膰 du偶e znaczenie w odbudowie stanu liczebnego tego zagro偶onego i pi臋knego ptaka.
A sk膮d si臋 wzi臋艂a nazwa tego s艂owika? Ot贸偶 Heinrich G盲tke (1814-1897), niemiecki ornitolog pracuj膮cy na Helgolandzie, b艂臋dnie uzna艂 偶e podr贸偶niczki przelatuj膮 przestrze艅 mi臋dzy Europ膮 艢rodkow膮 a Afryk膮 w przeci膮gu jednej tylko nocy.
Za jego czas贸w przelotne podr贸偶niczki obserwowano wy艂膮cznie w p贸艂nocnej Afryce i na Helgolandzie, st膮d te偶 nies艂usznie wyci膮gni臋to wniosek, 偶e ptaki nie zatrzymuj膮 si臋 po drodze.
Ten mit zosta艂 obalony, ale wiele tajemnic na temat 鈥瀙odr贸偶y鈥 naszego ptaszka z modrym podgardlem odkryto ca艂kiem niedawno. Dzi臋ki telemetrycznym badaniom ornitolodzy wykazali, 偶e podr贸偶niczek, czyli niewielki ptak o wadze 15-20 gram, w ci膮gu 10 dni jest w stanie pokona膰 dystans 6 tys. kilometr贸w.
Tak d艂ug膮 w臋dr贸wk臋 odbywaj膮 m.in. ptaki gniazduj膮ce na obszarze Karkonoszy.
Zimowiska karkonoskich podr贸偶niczk贸w po艂o偶one s膮 w Indiach. 鈥濶asze鈥 s艂owiki z podgatunku L. s. cyanecula zimuj膮 w oazach Sahary.

Autor: Waldemar Bena

ZKlaster Dystrybucja - partner cyklu