Cykl Waldemara Beny cz.6

Fauna i flora Ziemi Zgorzeleckiej. Zalotka spłaszczona, nowy gatunek ważki dla Puszczy Zgorzeleckiej.

Fauna i flora Ziemi Zgorzeleckiej. Zalotka spłaszczona, nowy gatunek ważki dla Puszczy Zgorzeleckiej.

Zalotka sp┼éaszczona (Leucorrhinia caudalis) jest gatunkiem rzadkim zar├│wno w skali kraju, jak i Europy. W Polsce obj─Öta jest ┼Ťcis┼é─ů ochron─ů prawn─ů na mocy Rozporz─ůdzenia Ministra ┼Ürodowiska z dnia 6 pa┼║dziernika 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierz─ůt.
W krajach Wsp├│lnoty Europejskiej gatunek podlega ochronie na podstawie Konwencji Berne┼äskiej z 1979 r. oraz Za┼é─ůcznika IV Dyrektywy Siedliskowej. Na obszarze Polski zalotka sp┼éaszczona uznawana jest za gatunek lokalny i zanikaj─ůcy, m.in. z powodu eutrofizacji w├│d. W Polsce gatunek figuruje w ÔÇ×Czerwonej li┼Ťcie zwierz─ůtÔÇŁ z kategori─ů NT, tj. bliski zagro┼╝enia. W wielu krajach europejskich, m.in. w Czechach i Austrii wa┼╝ka posiada status gatunku silnie zagro┼╝onego.

Zalotka sp┼éaszczona nale┼╝y do gatunk├│w zachodniosyberyjskich. Jej area┼é rozci─ůga si─Ö od rzeki Ob po Belgi─Ö i Francj─Ö. Centrum zasi─Ögu gatunku znajduje si─Ö we wschodniej i p├│┼énocno-wschodniej Europie (Rosja, Finlandia). ┼Ürodkowoeuropejskie stanowiska gatunku le┼╝─ů na obrze┼╝ach zwartego area┼éu i maj─ů charakter reliktowy. W przesz┼éo┼Ťci opisywana wa┼╝ka by┼éa gatunkiem rozpowszechnionym na terytorium Polski.
Wsp├│┼écze┼Ťnie zwarty zasi─Ög gatunku obejmuje jedynie p├│┼énocny pas pojezierzy Pomorza Gda┼äskiego i Pomorza Zachodniego. Do niedawna na ┼Ül─ůsku brak by┼éo aktualnych obserwacji. Dane historyczne na temat wyst─Öpowania gatunku na ┼Ül─ůsku s─ů bardzo sk─ůpe i odnosz─ů si─Ö wy┼é─ůcznie do okolic Brzegu nad Odr─ů. W roku 1840 Toussaint de Charpentier, znany entomolog mieszkaj─ůcy w Brzegu, na podstawie egzemplarzy z┼éapanych w najbli┼╝szej okolicy opisa┼é zalotk─Ö sp┼éaszczon─ů jako nowy dla nauki takson. Przez ponad stulecie nie by┼éo doniesie┼ä o dalszej bytno┼Ťci gatunku na ┼Ül─ůsku. W lipcu 2009 r. zaobserwowano go na G├│rnym ┼Ül─ůsku, a w czerwca 2011 r. w okolicach Ole┼Ťnicy na Dolnym ┼Ül─ůsku.
W latach 2020-2021 autorowi uda┼éo si─Ö znale┼║─ç 2 stanowiska zalotki sp┼éaszczonej na terenie Puszczy Zgorzeleckiej. S─ů to pierwsze stwierdzenia gatunku w regionie zgorzeleckim. Mo┼╝na mie─ç nadziej─Ö, ┼╝e w najbli┼╝szej przysz┼éo┼Ťci opisywana wa┼╝ka b─Ödzie zwi─Öksza─ç sw─ů liczebno┼Ť─ç i rozprzestrzenia─ç si─Ö na obszar Bor├│w Dolno┼Ťl─ůskich.
Uwa┼╝a si─Ö, ┼╝e zalotka sp┼éaszczona jest gatunkiem korzystaj─ůcym ze zmian klimatycznych. Wzrost temperatur w okresie wiosenno-letnim jest czynnikiem sprzyjaj─ůcym rozwojowi larwalnemu wa┼╝ki. W Brandenburgii ustalono, ┼╝e pod wp┼éywem wy┼╝szych temperatur cykl rozwojowy larw uleg┼é skr├│ceniu z dwu do jednego roku.
R├│wnocze┼Ťnie, co mo┼╝e si─Ö wydawa─ç paradoksalne stwierdzono, ┼╝e po surowych zimach nast─Öpuje wyra┼║ny wzrost liczebno┼Ťci imagines, czyli owad├│w doskona┼éych. Dla tego zachodniosyberyjskiego gatunku korzystne s─ů upalne miesi─ůce wiosenno-letnie, jak i mro┼║ne, kontynentalne zimy.

Zalotka sp┼éaszczona preferuje mezo- lub umiarkowanie eutroficzne akweny o przezroczystej wodzie i dobrze rozwini─Ötej ro┼Ťlinno┼Ťci zanurzonej i p┼éywaj─ůcej. Zbiorniki wodne przez ni─ů zasiedlane najcz─Ö┼Ťciej otoczone s─ů pasem drzewostan├│w os┼éaniaj─ůcych wody przed wiatrami. Pierwotnie wa┼╝ka wyst─Öpowa┼éa w p┼éytkich jeziorach morenowych, zbiornikach torfowiskowych, starorzeczach, stawach bobrowych i innych niewielkich.

Autor: Waldemar Bena

ZKlaster Dystrybucja - partner cyklu