Woda w faktach i liczbach: Listopad

Co kryje plastikowa butelka? Kilka ciekawostek o wodzie i opakowaniach

Plastikowa butelka z wodą towarzyszy nam na co dzień. Kupujemy ją w sklepie, zabieramy do pracy, na spacer czy wycieczkę. Jest lekka, poręczna i łatwa w transporcie. Rzadko jednak zastanawiamy się nad tym, czy jej zawartość to wyłącznie woda. Czy z plastikowego opakowania mogą przedostawać się do napoju drobne cząsteczki tworzywa lub niewielkie ilości innych substancji? Co na ten temat mówią naukowcy?

Wyniki niektórych badań są naprawdę zaskakujące!

 

Co naukowcy znaleźli w wodzie butelkowanej?

Czy można zobaczyć plastik w szklance wody? Zazwyczaj nie. Najmniejsze jego cząsteczki są tak niewielkie, że nie dostrzeżemy ich gołym okiem. To właśnie dlatego ich wykrywanie i dokładne badanie przez długi czas stanowiło duże wyzwanie dla naukowców.

W 2024 roku badacze z Uniwersytetu Columbia i Uniwersytetu Rutgers opublikowali wyniki badań, w których wykorzystali nowoczesną metodę wykrywania bardzo małych cząstek plastiku. Przeanalizowali wodę trzech marek sprzedawanych w Stanach Zjednoczonych. W badanych próbkach oszacowali średnio około 240 tysięcy cząstek plastiku w jednym litrze wody. Około 90% z nich stanowiły nanoplastiki.

Ważne jednak, by pamiętać, że był to wynik konkretnego badania, a nie liczba, którą można przypisać każdej butelce wody. Odkrycie pokazało przede wszystkim, jak wiele bardzo drobnych cząstek można wykryć dzięki nowoczesnym metodom badawczym.

Warto wiedzieć: Mikroplastik to drobne fragmenty tworzyw sztucznych o wielkości poniżej 5 milimetrów. Nanoplastiki są jeszcze mniejsze – ich rozmiary mierzy się w nanometrach.

Mikroplastik występuje nie tylko w wodzie butelkowanej. Naukowcy wykrywają go również w środowisku naturalnym – między innymi w rzekach, jeziorach, morzach, glebie, a nawet w powietrzu. Część drobin powstaje w wyniku stopniowego rozpadu większych plastikowych przedmiotów, inne pochodzą na przykład ze ścierania materiałów syntetycznych.

 

Co może przedostawać się z plastikowej butelki do wody?

Większość plastikowych butelek na wodę produkuje się z PET, czyli politereftalanu etylenu. To lekkie i wytrzymałe tworzywo, ale podczas użytkowania opakowania mogą uwalniać się z niego drobne cząsteczki plastiku. Naukowcy badają również, czy i w jakich warunkach niewielkie ilości niektórych substancji mogą przenikać z opakowania do wody.

Dlatego znaczenie ma nie tylko rodzaj butelki, ale także sposób przechowywania wody. Butelki najlepiej trzymać w chłodnym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła. Wysoka temperatura i nasłonecznienie mogą sprzyjać zmianom jakości wody oraz zwiększać migrację niektórych substancji z opakowania.

Warto zapamiętać: PET można rozpoznać po oznaczeniu recyklingowym z cyfrą 1, umieszczonym najczęściej na spodzie butelki.

 

Czy wodę można przechowywać tylko w plastiku?

Oczywiście, że nie! Woda jest przechowywana również w opakowaniach i butelkach wykonanych z innych materiałów:

  • Szkło – nie reaguje z wodą i nie zmienia jej smaku.
  • Stal nierdzewna – jest trwała i odporna na uszkodzenia.
  • Tritan – lekkie, przezroczyste tworzywo wykorzystywane do produkcji wielorazowych bidonów.

Każdy z tych materiałów ma inne właściwości. Pokazuje to, że plastikowa butelka jest tylko jednym z wielu sposobów przechowywania wody.

 

Co dzieje się z plastikową butelką po wypiciu wody?

Plastikowa butelka nie musi od razu stać się odpadem. PET nadaje się do recyklingu, czyli ponownego przetwarzania. Może zostać wykorzystany do produkcji kolejnych opakowań, włókien tekstylnych czy innych przedmiotów.

Nie oznacza to jednak, że każda wyrzucona butelka zostanie ponownie wykorzystana. Znaczenie ma jej prawidłowa zbiórka i możliwość przetworzenia materiału. Recykling pozwala ograniczyć zapotrzebowanie na nowe tworzywa, a tym samym zmniejszyć ilość odpadów i zużycie surowców.