P艂uca po COVID-19

艢r贸dmi膮偶szowe zapalenie p艂uc to choroba dobrze znana lekarzom, jednak to wywo艂ywane przez wirus SARS-Cov-2 zaskakuje gwa艂towno艣ci膮 i ci臋偶kimi powik艂aniami. Prof. Piotr Kuna, szef II Katedry Chor贸b Wewn臋trznych i Kliniki Chor贸b Wewn臋trznych, Astmy i Alergii Uniwersytetu Medycznego w 艁odzi ocenia, 偶e dotychczas z tego rodzaju powik艂aniami medycy si臋 nie spotykali. Dobra wiadomo艣膰 to taka, 偶e p艂uca mog膮 si臋 regenerowa膰.

艢r贸dmi膮偶szowe zapalenie p艂uc to choroba dobrze znana lekarzom, jednak to wywo艂ywane przez wirus SARS-Cov-2 zaskakuje gwa艂towno艣ci膮 i ci臋偶kimi powik艂aniami. Prof. Piotr Kuna, szef II Katedry Chor贸b Wewn臋trznych i Kliniki Chor贸b Wewn臋trznych, Astmy i Alergii Uniwersytetu Medycznego w 艁odzi ocenia, 偶e dotychczas z tego rodzaju powik艂aniami medycy si臋 nie spotykali. Dobra wiadomo艣膰 to taka, 偶e p艂uca mog膮 si臋 regenerowa膰.

Zdaniem specjalist贸w zapalenie p艂uc wywo艂ane przez nowego koronawirusa r贸偶ni si臋 od dotychczas znanych odmian tej choroby.

Atakowane s膮 ca艂e p艂uca, a nie tylko ich cz臋艣膰, choroba rozwija si臋 niezwykle gwa艂townie, cz臋sto prowadzi do ci臋偶kiej niewydolno艣ci oddechowej i do totalnej dysregulacji odpowiedzi immunologicznej, czego efektem jest niestety 艣mier膰 鈥 wyja艣nia specjalista.

Jego zdaniem nie nale偶y 艂膮czy膰 tej choroby z tzw. burz膮 cytokinow膮, czyli gwa艂town膮 reakcj膮 systemu immunologicznego, z kt贸r膮 zmagaj膮 si臋 z chorzy cierpi膮cy na najci臋偶sz膮 form臋 COVID-19. R贸偶ni si臋 ona te偶 od zespo艂u ostrej niewydolno艣ci oddechowej (ARDS), kt贸remu jest cz臋sto przypisywane.

To zapalenie p艂uc r贸偶ni si臋, cz臋sto jest powik艂ane nadka偶eniami bakteryjnymi i du偶o cz臋艣ciej ko艅czy si臋 zgonami. Nie mieli艣my dotychczas do czynienia z tak du偶膮 liczb膮, tak ci臋偶kich stan贸w zapalnych. To cz臋sto pacjenci, kt贸rzy maj膮 totalnie zniszczone p艂uca, cz臋sto w 100 proc., kt贸rych nie udaje si臋 uratowa膰 鈥 m贸wi prof. Kuna.

Dodaje, 偶e w 艣r贸dmi膮偶szowym zapaleniu p艂uc wywo艂anym wirusem SARS-Cov-2 dochodzi do wysi臋k贸w w p臋cherzykach p艂ucnych, co sprawia, 偶e tlen nie mo偶e przedosta膰 si臋 z p臋cherzyk贸w p艂ucnych do naczy艅, kt贸rymi rozprowadza krew po organizmie, zaburzaj膮c tym samym podstawow膮 funkcj臋 p艂uc, a przez to - ca艂ego organizmu.

Leczenie polega na dostarczaniu choremu wi臋kszego st臋偶enia tlenu, do tlenoterapii do艂膮cza si臋 leki przeciwzapalne. K艂opot w tym, 偶e cz臋sto pozosta艂o艣ci膮 艣r贸dmi膮偶szowego zapalenia p艂uc s膮 zw艂贸knienia w p艂ucach, a na to nie ma leku 鈥 jedyne co mo偶na zrobi膰, to powstrzyma膰 rozw贸j zapalenia p艂uc i nie dopu艣ci膰 do wt贸rnych zmian w艂贸knistych.

W ci臋偶kich stanach, aby odci膮偶y膰 p艂uca stosuje si臋 kr膮偶enie pozaustrojowe ECMO, czyli tak zwane sztuczne p艂uca, w skrajnych przypadkach jedyn膮 szans膮 jest przeszczep p艂uc. Nie oszukujmy si臋 - to nie jest metoda, kt贸r膮 mo偶na stosowa膰 masowo.

Na ryzyko najci臋偶szych powik艂a艅 uk艂adu oddechowego nara偶eni s膮 pacjenci, kt贸rzy musieli by膰 leczeni w szpitalu, zw艂aszcza wtedy, gdy trzeba by艂o pod艂膮czy膰 ich do respiratora.

P艂uca: jak je regenerowa膰

Na szcz臋艣cie p艂uca maj膮 t臋 cudown膮 cech臋, 偶e s膮 w stanie si臋 zregenerowa膰, ale warunkiem jest to, 偶e musz膮 pracowa膰. To dzia艂a tak samo jak w przypadku zanikaj膮cych mi臋艣ni - odbudowa膰 je mo偶emy 膰wicz膮c. I tak samo dzieje si臋 z p艂ucami - aby je odbudowa膰 chory musi oddycha膰, stosowa膰 gimnastyk臋 oddechow膮, tak zwan膮 kinezyterapi臋 鈥 m贸wi prof. Kuna.

Krajowa Izba Fizjoterapeut贸w (KIF) we wsp贸艂pracy ze 艢wiatow膮 Organizacj膮 Zdrowia (WHO) wyda艂a informator pt.: 鈥濿sparcie w samodzielnej rehabilitacji po przebyciu choroby zwi膮zanej z COVID-19鈥. Pacjenci znajd膮 tam przejrzyste wskaz贸wki i 膰wiczenia, kt贸re mog膮 wykonywa膰 sami, aby jak najszybciej odzyska膰 sprawno艣膰 po przebytej chorobie.

Najlepsz膮 metod膮 jest jednak unikanie zachorowania na COVID-19 i jak najszybsze zaszczepienie si臋. W sytuacji gdy szczepionki nie s膮 dost臋pne dla wszystkich, musimy wytrzyma膰 jeszcze troch臋 i utrzymywa膰 dystans, nosi膰 maski na nos i usta, nie spotyka膰 si臋, mie膰 kontakty na odleg艂o艣膰 鈥 namawia prof. Piotr Kuna.

Co robi膰, gdy pojawiaj膮 si臋 objawy niewydolno艣ci oddechowej

  • Pilnuj saturacji krwi tlenem 鈥 stosuj pulsoksymetr do sta艂ego monitorowania.
  • Lecz swoje choroby przewlek艂e tak jak do tej pory.
  • W uzgodnieniu z lekarzem nale偶y rozwa偶y膰 w艂膮czenie okre艣lonych lek贸w. Tak naprawd臋 jedyne leki o udowodnionej skuteczno艣ci to sterydy doustne w odpowiednich dawkach, lek przeciwzapalny na 艣r贸dmi膮偶szowe zapalenie p艂uc i heparyna drobnocz膮steczkowa, kt贸rej zadaniem jest zapobieganie powik艂aniom zatorowo-zakrzepowym. Poza tym mo偶na doda膰 leczenie objawowe: leki przeciwgor膮czkowe, 艂agodz膮ce kaszel. Przed w艂膮czeniem jakichkolwiek lek贸w skonsultuj si臋 z lekarzem!
  • Du偶o pij, nale偶y pilnowa膰 gospodarki wodno-elektrolitowej, wydolno艣ci nerek.
  • Wietrz pomieszczenia, w kt贸rych przebywasz.
  • Ruszaj si臋, na ile tylko pozwala ci stan zdrowia. Pami臋taj, 偶e powik艂ania zakrzepowo-zatorowe s膮 bardzo niebezpieczne, a po trzech dniach le偶enia bez ruchu ryzyko ro艣nie kilkukrotnie. Przy czym nie chodzi o obci膮偶aj膮ce 膰wiczenia, bo te zamiast pom贸c - w trakcie leczenia i rekonwalescencji zaszkodz膮. W miar臋 mo偶liwo艣ci osoba le偶膮ca mo偶e w tej pozycji np. podnosi膰 i opuszcza膰 ko艅czyny. Wbrew pozorom to te偶 trening p艂uc.
  • Je偶eli uznasz, 偶e choroba post臋puje i pojawia si臋 duszno艣膰, kt贸ra stopniowo narasta, natychmiast jed藕 do szpitala lub wezwij karetk臋.

殴r贸d艂o: PAP/Serwis Zdrowie