Jak zaradzi─ç wypaleniu rodzicielskiemu

Przed┼éu┼╝aj─ůca si─Ö pandemia szczeg├│lnie dotyka rodzic├│w, kt├│rzy ┼é─ůcz─ů zdaln─ů prac─Ö zawodow─ů z ca┼éodzienn─ů opiek─ů nad dzie─çmi i edukacj─ů online. Przem─Öczenie, zrezygnowanie, wypalenie ÔÇô to uczucia znane dzi┼Ť niemal ka┼╝demu rodzicowi. Jak temu zaradzi─ç?

Przed┼éu┼╝aj─ůca si─Ö pandemia szczeg├│lnie dotyka rodzic├│w, kt├│rzy ┼é─ůcz─ů zdaln─ů prac─Ö zawodow─ů z ca┼éodzienn─ů opiek─ů nad dzie─çmi i edukacj─ů online. Przem─Öczenie, zrezygnowanie, wypalenie ÔÇô to uczucia znane dzi┼Ť niemal ka┼╝demu rodzicowi. Jak temu zaradzi─ç?

Zdaniem specjalist├│w ju┼╝ nawet 20 proc. Polak├│w ma objawy ostrego stresu. W┼Ťr├│d nich jest wielu rodzic├│w, kt├│rzy pozbawieni pomocy dziadk├│w, nia┼ä i szko┼éy sami musz─ů d┼║wiga─ç ci─Ö┼╝ar opieki nad dzie─çmi, najcz─Ö┼Ťciej ┼é─ůcz─ůc to z prac─ů zdaln─ů. Do tego cz─Östo dochodzi brak poczucia bezpiecze┼ästwa finansowego i zdrowotnego, poczucie utraty lub ograniczenia mo┼╝liwo┼Ťci rozwoju osobistego, narastaj─ůca frustracja z powodu przed┼éu┼╝aj─ůcej si─Ö izolacji spo┼éecznej.

O wypaleniu rodzicielskim mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e wynika z tego, ┼╝e si┼é i zasob├│w jest mniej ni┼╝ potrzeb. Dotyczy ono najcz─Ö┼Ťciej trzech obszar├│w: pierwszy to wyczerpanie psychofizyczne, gdy rodzic czuje si─Ö stale zm─Öczony, zniech─Öcony, a sen czy wypoczynek nie regeneruje jego si┼é. Drugi to nieefektywno┼Ť─ç - zar├│wno ta realna, jak i poczucie braku bycia skutecznym i efektywnym rodzicem. I trzeci to dystans emocjonalny w stosunku do dziecka, partnera, a czasem te┼╝ innych. Taka osoba mo┼╝e zamkn─ů─ç si─Ö w sobie i odizolowa─ç emocjonalne od bliskich ÔÇô m├│wi psycholo┼╝ka Joanna W─Öglarz, terapeutka EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) ze Studia Psychologicznego.

Poznaj źródło problemu: przyczyny wypalenia

Przyczyn wypalenia w pe┼énieniu rodzicielskich funkcji mo┼╝e by─ç kilka. Odpowiedzialny za to bywa brak wystarczaj─ůcych zasob├│w emocjonalnych, kt├│re mog─ů wynika─ç z trudnego dzieci┼ästwa, problemy emocjonalne, brak wsparcia w partnerze czy przeci─ů┼╝enia codziennymi obowi─ůzkami.

Swoje ÔÇ×dok┼éadaj─ůÔÇŁ wysokie oczekiwania spo┼éeczne, zar├│wno te zewn─Ötrzne, czyli wymagania otoczenia, jak i wewn─Ötrzne - zwi─ůzane z perfekcjonizmem i samokontrol─ů.

Cz─Öste w dzisiejszych czasach poczucie osamotnienia i utraty autonomii mog─ů spowodowa─ç, ┼╝e rodzic czuje si─Ö zredukowany do roli osoby opiekuj─ůcej si─Ö i takiej, kt├│ra musi by─ç zawsze odpowiedzialna.

Pandemia to czas, kiedy mo┼╝emy czu─ç si─Ö przygn─Öbieni, bezsilni i osamotnieni. Przed┼éu┼╝aj─ůca si─Ö sytuacja os┼éabi┼éa nasze poczucie bezpiecze┼ästwa oraz przynale┼╝no┼Ťci. Wiele os├│b nie potrafi si─Ö odnale┼║─ç w nowej rzeczywisto┼Ťci i t─Öskni za wieloma aspektami ┼╝ycia sprzed pandemii. Mo┼╝e to powodowa─ç, ┼╝e nawet zaradne osoby nie radz─ů sobie w tej trudnej sytuacji, a widmo pandemii, kt├│rej ko┼äca nie wida─ç, mo┼╝e tylko pogarsza─ç ich stan psychofizyczny. Warto wzi─ů─ç pod uwag─Ö, ┼╝e czas na przeczekanie si─Ö sko┼äczy┼é, COVID-19 zostanie z nami na d┼éu┼╝ej i teraz nale┼╝y szuka─ç nowych sposob├│w na dzia┼éanie. Inaczej nasze ┼╝ycie stanie si─Ö jeszcze trudniejsze lub nie do zniesienia ÔÇô ostrzega psycholo┼╝ka.

Nie jest si─Ö jednak bezradnym. S─ů pewne sposoby, kt├│re pozwol─ů przetrwa─ç trudny czas. Oto 10 podpowiedzi:

Czujesz si─Ö zm─Öczony, smutny, bezradny, w┼Ťciek┼éy. Nie ma sensu tym emocjom zaprzecza─ç. One s─ů i pe┼éni─ů wa┼╝n─ů rol─Ö sygnalizacyjn─ů. Inn─ů spraw─ů jest to, co z tymi emocjami zrobisz.

Sprawd┼║ swoje zasoby. Zastan├│w si─Ö, na kogo ze znajomych mo┼╝esz liczy─ç, a kto by─ç mo┼╝e odbiera ci energi─Ö. Zastan├│w si─Ö, co jest najwa┼╝niejsze, a co mo┼╝na sobie odpu┼Ťci─ç. By─ç mo┼╝e oka┼╝e si─Ö, ┼╝e zaniechanie wymycia okien i rezygnacja z pieczenia ciast jest nisk─ů cen─ů za podniesienie komfortu ┼╝ycia.

Podejmij pr├│b─Ö zadbania o r├│wnowag─Ö pomi─Ödzy prac─ů i ┼╝yciem rodzinnym. Naucz si─Ö wy┼é─ůcza─ç s┼éu┼╝bowy komputer w okre┼Ťlonych godzinach.

Nie staraj si─Ö by─ç perfekcjonist─ů we wszystkim co robisz, daj sobie troch─Ö luzu. Wybierz jeden dzie┼ä w tygodniu, w kt├│rym pozwolisz na urlop od niekt├│rych obowi─ůzk├│w.

Pami─Ötaj o zdrowym egoizmie - zadbaj o 15-30 minut tylko dla siebie ka┼╝dego dnia. Zakomunikuj to domownikom.
Poszukaj okazji do ┼Ťmiechu. Ogl─ůdaj z rodzin─ů komedie, ┼Ťmieszne filmiki, zr├│bcie sobie wiecz├│r opowiadania kawa┼é├│w, albo zagrajcie w gry, kt├│re sprawi─ů, ┼╝e oderwiecie si─Ö od codzienno┼Ťci.

Praktykuj wdzi─Öczno┼Ť─ç - postaraj si─Ö ka┼╝dego dnia znale┼║─ç cho─ç jedn─ů rzecz, za kt├│r─ů mo┼╝esz by─ç wdzi─Öczna/y.
Stosuj metody relaksacyjne np. ─çwiczenia oddechowe lub mindfulness.

Nie rezygnuj ze swojego hobby, ale te┼╝ dbaj o nowe rytua┼éy i sposoby na sp─Ödzanie czasu. Rola rodzica nie jest jedyn─ů, jak─ů pe┼énisz w ┼╝yciu.

Pami─Ötaj, ┼╝e nie musisz by─ç idealnym rodzicem. Dziecko uczy si─Ö od ciebie tak┼╝e tego, jak radzi─ç sobie z emocjami z┼éo┼Ťci czy smutku.

Je┼Ťli prze┼╝ywasz ataki paniki, masz problemy ze snem (wybudzasz si─Ö nocy, nie mo┼╝esz zasn─ů─ç, dr─Öcz─ů ci─Ö koszmary senne), nie widzisz dla siebie nadziei, prze┼╝ywasz skrajne stany emocjonalne, skontaktuj si─Ö z psychologiem lub lekarzem. Mo┼╝esz skorzysta─ç z licznych telefon├│w zaufania.

Źródło: PAP/Serwis Zdrowie