E-grzeczno┼Ť─ç, czyli s┼éowo o netykiecie

W miniony czwartek mieli┼Ťmy Dzie┼ä Savoir-Vivre, a dzi┼Ť przypominamy, jak - zgodnie z dobrymi manierami - komunikowa─ç si─Ö w sieci. By─ç mo┼╝e nie wiecie, ale w internecie istniej─ů pewne zasady, kt├│rych powinni┼Ťmy przestrzega─ç w kontaktach z innymi. To netykieta.

W miniony czwartek mieli┼Ťmy Dzie┼ä Savoir-Vivre, a dzi┼Ť przypominamy, jak - zgodnie z dobrymi manierami - komunikowa─ç si─Ö w sieci. By─ç mo┼╝e nie wiecie, ale w internecie istniej─ů pewne zasady, kt├│rych powinni┼Ťmy przestrzega─ç w kontaktach z innymi. To netykieta.

Cho─ç netykieta jest zbiorem niepisanych zasad, to za nieprzestrzeganie jej regu┼é internautom mog─ů grozi─ç pewne konsekwencje. Jakie? Na przyk┼éad zablokowanie dost─Öpu do okre┼Ťlonych stron czy us┼éug. Dlatego warto j─ů zna─ç, a przede wszystkim stosowa─ç. Dzie┼ä Savoir-Vivre, czyli 3 czerwca, to dobry moment, aby je sobie przypomnie─ç lub pozna─ç.

E-grzeczno┼Ť─ç

Najwa┼╝niejsza z regu┼é netykiety jest uniwersalna i bardzo prosta. To wzajemny szacunek. W internecie jest tak samo wa┼╝ny, jak w bezpo┼Ťrednich kontaktach ÔÇô m├│wi minister Marek Zag├│rski, pe┼énomocnik rz─ůdu ds. cyberbezpiecze┼ästwa.

Zasad, kt├│re pokrywaj─ů si─Ö w ┼Ťwiecie realnym i wirtualnym jest w netykiecie wi─Öcej:

  • B─ůd┼║ uprzejmy ÔÇô pami─Ötaj o przedstawianiu si─Ö i stosowaniu form grzeczno┼Ťciowych,
  • Wyra┼╝aj si─Ö jasno ÔÇô nie pozostawiaj miejsca na niedom├│wienia, czy nieporozumienie,
  • Nie u┼╝ywaj wulgaryzm├│w, ani nie prowad┼║ rozmowy w prowokacyjny spos├│b,
  • Nie b├│j si─Ö wyra┼╝a─ç swoich opinii, ale je┼Ťli krytykujesz ÔÇô r├│b to w spos├│b rzeczowy i kulturalny.

Inne? Zawsze i wsz─Ödzie dbaj o j─Özyk swoich wypowiedzi. Stosuj zasady gramatyczne, stylistyczne, ortograficzne, interpunkcyjne. Pisz konkretnie, unikaj liter├│wek, a je┼Ťli lubisz emotikony ÔÇô u┼╝ywaj ich tylko wtedy, kiedy jest to na miejscu, czyli w kontaktach nieformalnych i ÔÇô nie w nadmiarze.

Tak samo jak w korespondencji prowadzonej offline, zwroty bezpo┼Ťrednie ÔÇô Ty, Tobie, Ciebie ÔÇô pisz z du┼╝ej litery. Nie nadu┼╝ywaj jednak CAPS LOCKA ÔÇô wielkie litery s─ů w internecie uznawane za krzyk. A to ju┼╝ niegrzeczne.

Dobre nawyki

Nie mniej wa┼╝ne od tego, jak zwracamy si─Ö do innych jest to, jakie tre┼Ťci publikujemy i przesy┼éamy dalej. Tu r├│wnie┼╝ mamy dla Was kilka dobrych rad:

  • Szanuj nie tylko drug─ů osob─Ö, ale te┼╝ jej w┼éasno┼Ť─ç - r├│wnie┼╝ intelektualn─ů. Je┼Ťli cytujesz ÔÇô podaj autora s┼é├│w, je┼Ťli wykorzystujesz czyje┼Ť zdj─Öcie, np. na blogu lub stronie internetowej ÔÇô popro┼Ť o zgod─Ö.
  • Nie naruszaj prywatno┼Ťci innych ÔÇô chcesz opublikowa─ç co┼Ť, co nie dotyczy tylko Ciebie, albo wrzuci─ç np. wsp├│lne zdj─Öcie? Najpierw upewnij si─Ö, ┼╝e ta druga osoba nie ma nic przeciwko.
  • Nie spamuj ÔÇô nie wysy┼éaj wiadomo┼Ťci, kt├│rych odbiorca mo┼╝e sobie nie ┼╝yczy─ç. Ty te┼╝ pewnie nie lubisz takich dostawa─ç.
  • Nie zapychaj skrzynek ÔÇô je┼Ťli wysy┼éasz du┼╝y za┼é─ůcznik, skompresuj plik.

I jeszcze jedno - dbaj o porz─ůdek. Sie─ç to miejsce, w kt├│rym ka┼╝dy ma swoj─ů przestrze┼ä ÔÇô np. w konto na kanale spo┼éeczno┼Ťciowym - ale jako ca┼éo┼Ť─ç s┼éu┼╝y nam wszystkim. Dlatego:

  • Nie za┼Ťmiecaj profili ÔÇô swoich, ani innych,
  • Usuwaj ÔÇô ze strony, czy bloga nieaktualne tre┼Ťci,
  • Nie siej dezinformacji. Zanim co┼Ť udost─Öpnisz ÔÇô sprawd┼║ ┼║r├│d┼éo i jego wiarygodno┼Ť─ç.

Tylko tyle i aż tyle możemy zrobić, żeby budować kulturę bezpiecznej sieci na co dzień.

Akcja - reakcja

Tak samo wa┼╝ne, jak przestrzeganie zasad, jest odpowiednie reagowanie na ich ┼éamanie. Je┼Ťli widzisz niew┼éa┼Ťciwe zachowania w sieci, masz prawo to zg┼éosi─ç. Nie wahaj si─Ö z niego skorzysta─ç.

Najprostsze rozwi─ůzanie, kt├│re powinno przynie┼Ť─ç po┼╝─ůdany efekt, to zg┼éoszenie faktu naruszenia zasad ÔÇô cho─çby tych niepisanych, do kt├│rych zalicza si─Ö netykieta ÔÇô administratorowi strony. To on wyci─ůgnie konsekwencje z niestosownego zachowania, nak┼éadaj─ůc np. na zg┼éoszonego u┼╝ytkownika okre┼Ťlone ograniczenia.

Je┼Ťli to, co obserwujemy w sieci, nie tylko wykracza poza zasady, ale tak┼╝e stanowi realne zagro┼╝enie ÔÇô warto zareagowa─ç i to zg┼éosi─ç ÔÇô m├│wi minister Marek Zag├│rski.

Oto adresy, kt├│re mog─ů si─Ö przyda─ç:

https://incydent.cert.pl ÔÇô zg┼éoszenia incydent├│w naruszaj─ůcych bezpiecze┼ästwo w sieci,
https://dyzurnet.pl ÔÇô zg┼éoszenia nielegalnych tre┼Ťci w internecie.

Zapami─Ötajcie te wskaz├│wki. Stosowanie si─Ö do nich nic nie kosztuje, a wiele zmienia.

Źródło: Wydział Cyfryzacji | Kancelaria Premiera