Zgorzelec: drony zbadaj膮 jako艣膰 powietrza

Wracaj膮 kontrole jako艣ci powietrza. W Zgorzelcu, podobnie jak w ubieg艂ym roku, b臋dzie do nich wykorzystywany specjalistyczny dron wyposa偶ony w system Nosacz II. Urz膮dzenie, podczas lotu nad badanym obszarem, mierzy st臋偶enie py艂贸w zawieszonych PM10 i PM2,5, a w przypadku wykrycia obecno艣ci podejrzanych substancji, pobiera pr贸bk臋 dymu do badania.

Wracaj膮 kontrole jako艣ci powietrza. W Zgorzelcu, podobnie jak w ubieg艂ym roku, b臋dzie do nich wykorzystywany specjalistyczny dron wyposa偶ony w system Nosacz II. Urz膮dzenie, podczas lotu nad badanym obszarem, mierzy st臋偶enie py艂贸w zawieszonych PM10 i PM2,5, a w przypadku wykrycia obecno艣ci podejrzanych substancji, pobiera pr贸bk臋 dymu do badania.

Pomiary jako艣ci powietrza to element walki ze smogiem, na kt贸ry coraz cz臋艣ciej uskar偶aj膮 si臋 mieszka艅cy naszego miasta. Problemy nasilaj膮 si臋 w sezonie grzewczym, dlatego w okresie od listopada bie偶膮cego roku do marca 2022 roku, w r贸偶nych rejonach Zgorzelca, przeprowadzone zostan膮 sesje pomiarowe z wykorzystaniem specjalistycznego drona. Miejsca obj臋te badaniem b臋d膮 wskazywane przez urz膮d.

Urz膮dzenie wyposa偶one w detektor spalania odpad贸w Nosacz II mo偶e na bie偶膮co analizowa膰 sk艂ad chemiczny dymu wydobywaj膮cego si臋 z komina. W przypadku wykrycia, 偶e w kontrolowanej nieruchomo艣ci spalane s膮 odpady lub paliwo sta艂e o niew艂a艣ciwych parametrach, urz膮d b臋dzie kierowa艂 wnioski o ukaranie grzywn膮 w wysoko艣ci od 500 z艂 wzwy偶.

Dolno艣l膮skie walczy ze smogiem

Od 1 lipca 2018 roku na terenie Dolnego 艢l膮ska, a wi臋c tak偶e naszego miasta, obowi膮zuje tzw. uchwa艂a antysmogowa - akt prawa miejscowego, kt贸ry nak艂ada na osoby fizyczne i prawne ograniczenia i zakazy w zakresie eksploatacji instalacji o mocy poni偶ej 1MW, w kt贸rych nast臋puje spalanie paliw. Wszystko po to, aby ogranicza膰 nisk膮 emisj臋 i walczy膰 ze smogiem oraz jego skutkami.

W instalacjach wskazanych w 搂 4 uchwa艂y, a w szczeg贸lno艣ci w kot艂ach, piecach oraz kominkach zakazuje si臋 stosowania:

  • mu艂贸w i flotokoncentrat贸w w臋glowych oraz mieszanek produkowanych z ich wykorzystaniem;
  • w臋gla brunatnego oraz paliw sta艂ych produkowanych z wykorzystaniem tego w臋gla;
  • w臋gla kamiennego w postaci sypkiej o uziarnieniu poni偶ej 3mm;
  • biomasy sta艂ej o wilgotno艣ci w stanie roboczym powy偶ej 20%.

Ponadto, kategorycznie zabronione jest spalanie butelek PET, materia艂贸w PCV, lakierowanych desek, element贸w tapicerki meblowej, mokrej biomasy ro艣linnej.

Paliwami zalecanymi do ogrzewania dom贸w i mieszka艅 s膮 ekogroszek z w臋gla kamiennego lub w臋giel kamienny sortyment Orzech I. Dopuszcza si臋 te偶 stosowanie biomasy (drewno kawa艂kowe, pelet, brykiet) o wilgotno艣ci poni偶ej 20%.

*Podstawa prawna: art. 57 搂 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks post臋powania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1120 z p贸藕n. zm.) (dalej: k.p.w.) w zw. z art. 379 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony 艣rodowiska. (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1396 z p贸藕n. zm.) (dalej: p.o.艣.)

Paliwa 鈥 pytania i odpowiedzi

Co to s膮 mu艂y i floty w臋glowe i dlaczego nie mo偶na ich spala膰?

Mu艂y jak i floty w臋glowe powstaj膮 w procesie uszlachetniania w臋gla kamiennego. 聽W efekcie powstaje w臋giel o polepszonych parametrach oraz wodna zawiesina
ska艂y p艂onnej i drobinek w臋gla o wielko艣ci oko艂o 1 mm (w uchwale przyj臋to warto艣膰 graniczn膮 do 3 mm). Z tej zawiesiny metod膮 flotacji pozyskuje si臋 koncentrat o wi臋kszej zawarto艣ci w臋gla 鈥 flot w臋glowy, a z pozosta艂o艣ci po cz臋艣ciowym odparowaniu wody powstaje mu艂 w臋glowy.

Spalanie zar贸wno mu艂u jak i flotu w臋glowego powoduje du偶膮 emisj臋 zanieczyszcze艅, zw艂aszcza py艂u, gdy偶 s膮 to bardzo drobne cz膮stki, a kot艂y domowe nie s膮 przystosowane do ich spalania. Szacuje si臋, 偶e podczas spalania mu艂贸w w臋glowych i flotokoncentrat贸w, ilo艣膰 uwalnianego do atmosfery py艂u jest 10-50-krotnie wi臋ksza, ni偶 podczas spalania w臋gla kawa艂kowego. Poza tym mu艂y i floty zawieraj膮 du偶膮 ilo艣膰 wody, co powoduje uszkodzenia urz膮dze艅 i komin贸w oraz znacznie pogarsza warunki spalania (obni偶a temperatur臋), a tym samym zwi臋ksza emisj臋 zanieczyszcze艅 do powietrza, przy r贸wnoczesnej niskiej kaloryczno艣ci paliwa.

Dlaczego nie mo偶na spala膰 w臋gla brunatnego?

W臋giel brunatny jest jako艣ciowo du偶o gorszym paliwem ni偶 w臋giel kamienny i charakteryzuje si臋 ni偶sz膮 warto艣ci膮 opa艂ow膮, co zwi膮zane jest zar贸wno z jego budow膮 chemiczn膮, jak te偶 wysokimi zawarto艣ciami popio艂u oraz wilgotno艣ci. Przek艂ada si臋 to bezpo艣rednio na konieczno艣膰 spalenia wi臋kszej, w stosunku do w臋gla kamiennego, ilo艣ci paliwa (a tym samym uwolnienia wi臋kszej ilo艣ci py艂u do atmosfery), celem uzyskania 偶膮danej ilo艣ci ciep艂a. W臋giel brunatny zawiera tak偶e znacznie wi臋cej cz臋艣ci lotnych, kt贸re podczas spalania uwalniane s膮 w postaci wielopier艣cieniowych w臋glowodor贸w aromatycznych (WWA), w tym bardzo toksyczny benzo-伪-piren.

Czy mo偶na spala膰 mia艂 w臋glowy?

Tak, pod warunkiem, i偶 b臋dzie o uziarnieniu wi臋kszym ni偶 3 mm. Mia艂 w臋glowy to paliwo o uziarnieniu od 0 do 30 mm. Spalanie drobnej frakcji powoduje, 偶e generowane s膮 bardzo du偶e ilo艣ci py艂u do atmosfery. Z tego powodu paliwo te powinno by膰 spalane w zaawansowanych technicznie instalacjach przemys艂owych z nowoczesnym systemem odpylania. Wprowadzenie w uchwale antysmogowej dopuszczalnej zawarto艣ci frakcji powy偶ej 3 mm ma r贸wnie偶 na celu zabezpieczenie przed procederem dodawania mu艂贸w i flotokoncentrat贸w do mia艂贸w w臋glowych.

Jak odr贸偶ni膰 dobry w臋giel od z艂ego?

Wyb贸r paliwa nale偶y dostosowa膰 do zalece艅 producenta, zawartych w instrukcji urz膮dzenia grzewczego. Nale偶y zwr贸ci膰 uwag臋 na charakterystyczne parametry wskazuj膮ce na jako艣膰 danego paliwa: warto艣膰 opa艂ow膮 w stanie roboczym, zawarto艣膰 popio艂u w stanie roboczym oraz zawarto艣膰 siarki w stanie roboczym. Wielko艣膰 warto艣ci opa艂owej zale偶y przede wszystkim od zawarto艣ci w w臋glu wilgoci i popio艂u. Kwalifikowane paliwa w臋glowe powinny posiada膰 warto艣膰 opa艂ow膮 w stanie roboczym co najmniej 24 000kJ/kg. Im wy偶sza zawarto艣膰 popio艂u w paliwie, tym wy偶sze jego zu偶ycie oraz wy偶sza emisja py艂贸w, a im wy偶sza zawarto艣膰 siarki w paliwie, tym wi臋ksze st臋偶enie tego zwi膮zku w powietrzu oraz wi臋ksza korozja
komina.

Najbezpieczniej jest zaopatrzy膰 si臋 w paliwo w臋glowe bezpo艣rednio u autoryzowanych sprzedawc贸w w臋gla poszczeg贸lnych producent贸w, w ich sklepach internetowych lub bezpo艣rednio u producenta. Nabywane paliwo powinno posiada膰 艣wiadectwo jako艣ci, kt贸re potwierdzi jego pochodzenie oraz charakterystyczne parametry jako艣ciowe. Nale偶y tak偶e pami臋ta膰 o zachowaniu paragonu, dowodu potwierdzaj膮cego zakup paliwa w razie kontroli.

Co to jest biomasa sta艂a?

Pod tym poj臋ciem kryje si臋 przede wszystkim drewno kawa艂kowe. Niemniej do biomasy sta艂ej zaliczamy tak偶e inne produkty pochodzenia ro艣linnego m.in. odpady uzyskiwane z przetw贸rstwa drewna (brykiet oraz pelety), czy te偶 tzw. ro艣liny energetyczne, uprawiane specjalnie w celu spalania: trzcina pospolita, s艂onecznik bulwiasty (topinambur), wierzba wiciowa, miskant olbrzymi, itd.

Jak rozr贸偶ni膰 wilgotne drewno od suchego?

Mieszka艅cy, kt贸rzy spalaj膮 drewno powinni zwr贸ci膰 przede wszystkim uwag臋 na okres jego suszenia. Sezonowanie drewna przez okres 2 lat daje mo偶liwo艣膰 uzyskania parametr贸w wilgotno艣ci drewna 鈥瀢 stanie roboczym鈥 (gotowego do spalenia), kt贸re spe艂ni膮 wymagania uchwa艂y 鈥 czyli poni偶ej 20%. Do sprawdzenia wilgotno艣ci drewna mo偶na stosowa膰 urz膮dzenia elektroniczne tzw. wilgotno艣ciomierze do drewna. Ceny takich urz膮dze艅 rozpoczynaj膮 si臋 od oko艂o 50 z艂. Mieszka艅cy, kt贸rzy spalaj膮 drewno powinni zwr贸ci膰 przede wszystkim uwag臋 na okres jego suszenia.

Dlaczego spalanie wilgotnego drewna jest szkodliwe?

Mokre drewno jest mniej kaloryczne 鈥 spala si臋 go nawet dwukrotnie wi臋cej, gdy偶 cz臋艣膰 energii poch艂aniane jest na odparowanie wody, przez co temperatura spalania jest ni偶sza. W wyniku tego cz臋艣膰 gaz贸w nie ulega ca艂kowitemu spaleniu - wytwarza si臋 sadza, kt贸ra w po艂膮czeniu z wilgoci膮 osadza si臋 na 艣cianach komina i mo偶e prowadzi膰 do obni偶enia sprawno艣ci kominka/kot艂a, a tak偶e zapchania, korozji, czy samozap艂onu komina.

R贸wnocze艣nie, spalanie wilgotnej biomasy (drewna) prowadzi do emisji szkodliwych dla zdrowia substancji 鈥 przede wszystkim silnie rakotw贸rczego benzo-伪-pirenu (obecnego m.in. w dymie papierosowym), a tak偶e py艂贸w, zw艂aszcza tych najmniejszych 鈥 a zatem najbardziej szkodliwych (PM<1). Dlatego drewno, wbrew powszechnej opinii, nie jest paliwem 鈥瀋zystym鈥 (鈥瀍kologicznym鈥). W odniesieniu do emisji zanieczyszcze艅 (py艂贸w PM2,5, benzo-伪-pirenu), drewno bywa por贸wnywalne ze 艣redniej jako艣ci w臋glem 鈥 wiele jednak zale偶y od pieca czy kominka i sposobu spalania.

Czy mo偶na spala膰 pelet?

Uchwa艂a antysmogowa nie zakazuje stosowania biomasy (czyli tak偶e peletu) na obszarze wojew贸dztwa dolno艣l膮skiego, pod warunkiem spe艂nienia wymagania dotycz膮cego jego wilgotno艣ci (nie wi臋kszej ni偶 20%).

Dlaczego uchwa艂y nie m贸wi膮 nic o spalaniu 艣mieci?

Zakaz spalania 艣mieci ju偶 obowi膮zuje - na mocy ustawy o odpadach. Nale偶y mie膰 wiadomo艣膰, i偶 spalanie odpad贸w podlega karze aresztu lub grzywny do 5 000 z艂otych. Art. 191 ustawy o odpadach m贸wi: 鈥濳to, wbrew przepisowi art. 155, termicznie przekszta艂ca odpady poza spalarni膮 odpad贸w lub wsp贸艂spalarni膮 odpad贸w podlega karze aresztu albo grzywny鈥.

Dlaczego nie wolno pali膰 艣mieci?

Spalanie odpad贸w jest prawnie zakazane. Podczas ich spalania, g艂贸wnie tworzyw sztucznych, do powietrza wydostaj膮 si臋 ekstremalnie niebezpieczne substancje takie jak dioksyny i furany, wielopier艣cieniowe w臋glowodory aromatyczne (WWA), py艂 zawieraj膮cy metale ci臋偶kie (tj. chrom, nikiel, o艂贸w, kadm, rt臋膰 i wiele innych), dwutlenek siarki, tlenki azotu, czy chlorowod贸r i fluorowod贸r. Wiele z tych zanieczyszcze艅 trafia te偶 do gleby i wody, przedostaj膮c si臋 nast臋pnie wraz z 偶ywno艣ci膮 do organizmu. Dioksyny i furany s膮 tysi膮ce razy bardziej truj膮ce ni偶 cyjanek, a ich po艂owiczny rozpad w glebie trwa ok. 160 lat. Przedostaj膮c si臋 do organizmu odk艂adaj膮 si臋 w tkance t艂uszczowej (r贸wnie偶 w mleku, czy mi臋sie) i migruj膮 w 艂a艅cuchu pokarmowym powoduj膮c m.in. nowotwory, obni偶enie odporno艣ci, os艂abienie wzrostu, zdolno艣ci rozrodczych, zaburzenia neurologiczne i hormonalne.

Metale ci臋偶kie mog膮 wywo艂ywa膰 zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu. O艂贸w upo艣ledza w膮trob臋, wywo艂uje anemi臋. Kadm uszkadza nerki, powoduje osteoporoz臋, jest rakotw贸rczy. Rt臋膰 uszkadza uk艂ad nerwowy, powoduje choroby serca. W wyniku spalania odpad贸w cz臋sto produkowany jest te偶 mocno kancerogenny WWA: benzo-伪-piren, obecny m.in. w dymie papierosowym.

W oparciu o informacj臋 Wydzia艂u Zarz膮dzania Kryzysowego UM Zgorzelec i opracowanie Instytutu Rozwoju Regionalnego, samorz膮dowej jednostki organizacyjnej Urz臋du Marsza艂kowskiego Wojew贸dztwa Dolno艣l膮skiego przygotowa艂a: Renata Burdosz samodzielne stanowisko ds.wsp贸艂pracy z mediami UM Zgorzelec