Black Friday ÔÇô super okazja czy wielkie ryzyko?

Black Friday, Black Week i Cyber Monday ÔÇô to czas, kiedy oferty kusz─ů wyj─ůtkowo atrakcyjnymi cenami. ┼Üwietna okazja na zakupy? Bez w─ůtpienia tak ÔÇô jednak kupuj─ůc online, pami─Ötajcie o tym, ┼╝e to tak┼╝e ┼Ťwietna okazja dla cyberprzest─Öpc├│w.

Black Friday, Black Week i Cyber Monday ÔÇô to czas, kiedy oferty kusz─ů wyj─ůtkowo atrakcyjnymi cenami. ┼Üwietna okazja na zakupy? Bez w─ůtpienia tak ÔÇô jednak kupuj─ůc online, pami─Ötajcie o tym, ┼╝e to tak┼╝e ┼Ťwietna okazja dla cyberprzest─Öpc├│w.

W najlepszym wypadku mo┼╝ecie zosta─ç z bezu┼╝ytecznym zakupem, w najgorszym ÔÇô z pustym kontem. Jak tego unikn─ů─ç?

Nie daj si─Ö nabra─ç

W okresie wyprzeda┼╝y cyberprzest─Öpcy niejednokrotnie bardzo sprytnie, przy pomocy r├│┼╝nych metod socjotechnicznych, wykorzystuj─ů nasze zainteresowanie i podsuwaj─ů wiele haczyk├│w, na kt├│re niestety cz─Östo dajemy si─Ö z┼éapa─ç.

Je┼Ťli trafimy na ofert─Ö, kt├│ra w naszej opinii jest bardzo korzystna, warto si─Ö jej przyjrze─ç i zwr├│ci─ç uwag─Ö na pewne szczeg├│┼éy. Zanim klikniemy w link, kt├│ry nas do niej przekieruje, sprawd┼║my, jak wygl─ůda ÔÇô np. na jakiej domenie jest zarejestrowany, czy nie ma w nim liter├│wek, kt├│re upodabniaj─ů adres do witryny znanej marki ÔÇô radzi Zuzanna Polak, ekspert CSIRT NASK.

Warto zachowa─ç szczeg├│ln─ů czujno┼Ť─ç w przypadku link├│w zawieraj─ůcych reklamy, kupony rabatowe, promocje, wysy┼éanych za po┼Ťrednictwem medi├│w spo┼éeczno┼Ťciowych, komunikator├│w, czy poczty elektronicznej. Istnieje spore prawdopodobie┼ästwo, ┼╝e b─Öd─ů nas kierowa┼éy w┼éa┼Ťnie na strony cyberprzest─Öpc├│w.

O czym jeszcze nale┼╝y pami─Öta─ç? O m.in. w┼éa┼Ťciwym kanale komunikacji dla prowadzonych rozm├│w i ustale┼ä.

W przypadku sklep├│w internetowych, nale┼╝y kontaktowa─ç si─Ö za po┼Ťrednictwem adresu mailowego czy dedykowanego formularza lub podanego numeru telefonu. Je┼Ťli nikt nie odbiera, nie odpowiada na Wasze pytania ÔÇô to pow├│d do zastanowienia.

Je┼Ťli kupujesz produkty poprzez platformy aukcyjne czy serwisy z og┼éoszeniami, kontakt powinien si─Ö odbywa─ç za po┼Ťrednictwem danej witryny. Gdyby kto┼Ť namawia┼é Ci─Ö do wymiany wiadomo┼Ťci w inny spos├│b ÔÇô zdecydowanie odm├│w.

Zawsze sprawdzaj

Decyduj─ůc si─Ö na zakupy w danym sklepie internetowym warto si─Ö upewni─ç, ┼╝e dana firma istnieje naprawd─Ö. W tym celu mo┼╝na np. sprawdzi─ç jej dane w KRS.

Podpowiedzi─ů na temat wiarygodno┼Ťci danego sprzedawcy powinny by─ç r├│wnie┼╝ opinie na jego temat. Czytaj─ůc je, zwr├│─çcie uwag─Ö nie tylko na ocen─Ö towaru czy sposobu realizacji zam├│wienia, ale r├│wnie┼╝ na to, kiedy i przez kogo zosta┼éy opublikowane. Je┼Ťli dost─Öpne s─ů tylko takie sprzed kilku dni, albo przeciwnie - tylko z du┼╝o wcze┼Ťniejszego okresu - warto zrezygnowa─ç z zakupu.

Przygl─ůdajmy si─Ö te┼╝ dok┼éadnie temu, jak wygl─ůda strona sklepu - czy jest estetyczna, przejrzysta, czy ma dobrej jako┼Ťci zdj─Öcia i grafiki. Je┼Ťli na stronie jest np. du┼╝o b┼é─Öd├│w j─Özykowych ÔÇô mo┼╝e by─ç fa┼észywa.

W przypadku serwis├│w aukcyjnych i og┼éoszeniowych warto r├│wnie┼╝ sprawdza─ç konto sprzedaj─ůcego ÔÇô jak d┼éugo jest w serwisie, jakie ma opinie, czy jego oferta jest sp├│jna.

Płać bezpiecznie

Cyberprzest─Öpcy coraz bardziej skrupulatnie przygotowuj─ů si─Ö do swoich dzia┼éa┼ä, dlatego trudno jednoznacznie wskaza─ç elementy, na kt├│re powinni┼Ťmy zwraca─ç uwag─Ö dokonuj─ůc p┼éatno┼Ťci.

Jeszcze do niedawna wydawa┼éo si─Ö, ┼╝e gwarancj─ů bezpiecznej p┼éatno┼Ťci jest ÔÇ×zielona k┼é├│dkaÔÇŁ przy adresie strony. To jednak nieprawda. Informuje o szyfrowaniu danych, ale to nie oznacza, ┼╝e strona jest legalna - ostrzega Zuzanna Polak, ekspert CSIRT NASK.

Je┼Ťli jakiekolwiek elementy strony, poprzez kt├│r─ů dokonujemy p┼éatno┼Ťci, budz─ů nasze w─ůtpliwo┼Ťci, cokolwiek wygl─ůda inaczej ni┼╝ do tej pory ÔÇô nie bagatelizujmy tego. Szczeg├│ln─ů uwag─Ö zwracajmy na pasek z adresem ÔÇô sprawdzajmy, czy jest zgodny z nazw─ů serwisu, a strona banku, do kt├│rej nas odes┼éano, jest na pewno stron─ů naszego banku.

WAŻNE! Pamiętaj, że żaden prawdziwy sklep i uczciwy sprzedawca nie poprosi nigdy o dane logowania czy hasła, ani o przesłanie np. zdjęcia karty płatniczej lub kredytowej.

Reaguj

A co zrobi─ç, je┼Ťli natrafisz w sieci na nieuczciwego sprzedawc─Ö lub fa┼észywy sklep?

Pami─Ötaj, ┼╝e nie ma sytuacji bez wyj┼Ťcia ÔÇô nawet wtedy, kiedy staniesz si─Ö ofiar─ů cyberprzest─Öpc├│w. Mo┼╝esz podj─ů─ç pewne kroki, kt├│re mog─ů si─Ö okaza─ç pomocne w odzyskaniu straconych pieni─Ödzy i namierzeniu sprawc├│w:

  • Skontaktuj si─Ö z bankiem, w kt├│rym masz rachunek lub kart─Ö p┼éatnicz─ů/kredytow─ů, za pomoc─ů kt├│rej dokona┼ée┼Ť/a┼Ť p┼éatno┼Ťci - by─ç mo┼╝e jeszcze uda si─Ö j─ů wycofa─ç.
  • Zg┼éo┼Ť spraw─Ö do CERT Polska,
  • Zg┼éo┼Ť spraw─Ö na policj─Ö.

Więcej informacji o tym, jak dbać o bezpieczeństwo w sieci można znaleźć na naszej stronie GOV.pl/cyfryzacja oraz w dostępnej na GOV.pl bazie wiedzy na temat cyberbezpieczeństwa.

Bezpiecznych zakup├│w!

Źródło: Wydział Promocji Cyfryzacji