Naukowcy: wyrzucane przez ludzi puszki i butelki staj膮 si臋 pu艂apkami dla zwierz膮t

Wyrzucane przez ludzi puszki i butelki staj膮 si臋 pu艂apkami dla zwierz膮t - potwierdzili naukowcy, kt贸rzy zbadali zawarto艣膰 niemal tysi膮ca takich pojemnik贸w. Wewn膮trz 56 procent naliczyli ponad 10 tys. martwych zwierz膮t: bezkr臋gowc贸w, rzadziej - drobnych ssak贸w, p艂az贸w i gad贸w. Cz臋艣膰 to gatunki chronione.

Wyrzucane przez ludzi puszki i butelki staj膮 si臋 pu艂apkami dla zwierz膮t - potwierdzili naukowcy, kt贸rzy zbadali zawarto艣膰 niemal tysi膮ca takich pojemnik贸w. Wewn膮trz 56 procent naliczyli ponad 10 tys. martwych zwierz膮t: bezkr臋gowc贸w, rzadziej - drobnych ssak贸w, p艂az贸w i gad贸w. Cz臋艣膰 to gatunki chronione.

Za艣miecanie 艣rodowiska to jedno z najwi臋kszych wyzwa艅 w ochronie przyrody. Do najcz臋艣ciej spotykanych w 艣rodowisku 艣mieci, zw艂aszcza na miejskich i podmiejskich terenach zielonych, zalicza si臋 opakowania po 偶ywno艣ci i napojach. Mimo, 偶e butelki i puszki stanowi膮 nieod艂膮czny element park贸w i las贸w, wci膮偶 niewiele wiadomo o ich wp艂ywie na zwierz臋ta - zauwa偶a dr Krzysztof Kolenda z Wydzia艂u Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wroc艂awskiego (UWr), kt贸ry od lat zajmuje si臋 badaniami 艣mieci w 艣rodowisku i ich wp艂ywu na organizmy.

Aby to sprawdzi膰, naukowcy zebrali we wroc艂awskich lasach niemal tysi膮c otwartych butelek i puszek po napojach, a nast臋pnie przyjrzeli si臋 ich zawarto艣ci.

"W ponad 35 proc. pojemnik贸w znale藕li艣my 偶ywe zwierz臋ta. Najcz臋艣ciej wyst臋powa艂y paj膮ki oraz rozwijaj膮ce si臋 w nagromadzonej wodzie larwy much贸wek. Natomiast z 56 proc. pojemnik贸w wyci膮gn臋li艣my ponad 10 tys. martwych zwierz膮t. W艣r贸d nich zdecydowanie przewa偶a艂y bezkr臋gowce, przede wszystkim - chrz膮szcze i much贸wki, jednak偶e znale藕li艣my te偶 23 drobne kr臋gowce, w tym 21 ssak贸w, raz po jednym p艂azie i gadzie. Niespe艂na 7 proc. wszystkich zwierz膮t to gatunki obj臋te w Polsce ochron膮 gatunkow膮 lub widniej膮ce na krajowej Czerwonej li艣cie zwierz膮t gin膮cych i zagro偶onych" - relacjonuje dr Kolenda.

Najnowsze badania, kt贸rych wyniki opublikowano w czasopi艣mie "Science of the Total Environment", przeprowadzi艂 wraz z naukowcami z Uniwersytetu Wroc艂awskiego, Uniwersytetu Medycznego we Wroc艂awiu i Akademii Pomorskiej w S艂upsku.

Dlaczego zwierz臋ta wchodz膮 do pojemnik贸w? I dlaczego nie potrafi膮 z nich wyj艣膰? Naukowiec z Wroc艂awia t艂umaczy, 偶e z pewno艣ci膮 spora grupa odwiedza butelki i puszki przypadkowo, w czasie penetracji terenu. Bezkr臋gowce z kolejnej, du偶ej grupy (g贸wnie zwierz臋ta ro艣lino偶erne) - s膮 zwabiane resztkami fermentuj膮cych napoj贸w.

"Niewielki otw贸r wlotowy i ciemne wn臋trze przypominaj膮 nor臋 lub miejsce na dobr膮 kryj贸wk臋. Z ustronnego miejsca korzystaj膮 np. gryzonie, kt贸re w pojemnikach gromadz膮 nasiona na zim臋. W jednej tylko butelce znajdywali艣my po kilkaset nasion grabu i d臋b贸w... oraz kilka martwych myszy lub nornic" - opowiada w informacji przes艂anej PAP.

Dr Kolenda dodaje, 偶e r贸wnie ch臋tnie mr贸wki zak艂adaj膮 tam gniazda - zw艂aszcza, je艣li butelka jest koloru br膮zowego.

"Resztki p艂yn贸w lub zgromadzona woda opadowa okazywa艂y si臋 te偶 z pozoru bezpiecznym (bo pozbawionym wodnych drapie偶nik贸w) miejscem do rozwoju much贸wek, np. 膰mianek. Pierwsze uwi臋zione bezkr臋gowce mog膮 przywabia膰 drapie偶niki, zw艂aszcza chrz膮szcze z rodziny biegaczowatych, i ryj贸wki. Te dwie grupy wydaj膮 si臋 by膰 drapie偶nikami szczytowymi w tych mini-ekosystemach" - podsumowuje biolog. - "Wcze艣niej wspomniane paj膮ki r贸wnie偶 sto艂uj膮 si臋 w pojemnikach. W艣r贸d nich dominuj膮 gatunki sieciowe, kt贸re i u wlotu i w g艂臋bi pojemnik贸w zak艂adaj膮 sieci a nast臋pnie czekaj膮 na swoje ofiary".

Schronienie w puszkach czy butelkach cz臋sto jednak okazuje si臋 pu艂apk膮 - podkre艣laj膮 autorzy badania.

"Skrzyd艂a oblepione s艂odkim napojem, g艂adkie i wilgotne 艣cianki butelki czy nag艂a zmiana warunk贸w pogodowych mog膮 spowodowa膰, 偶e wyj艣cie z pojemnika oka偶e si臋 ponad mo偶liwo艣ci zwierz臋cia. Zwierz臋ta gin膮 wi臋c najcz臋艣ciej w m臋czarniach z g艂odu czy wycie艅czenia. Rozk艂adaj膮ce si臋 truch艂a zaczynaj膮 natomiast przywabia膰 kolejn膮 wa偶n膮 ekologicznie grup臋 鈥 saprofag贸w, a zw艂aszcza padlino偶erc贸w. Jak wi臋c wida膰 pojemniki po napojach zalegaj膮ce w 艣rodowisku po jakim艣 czasie staj膮 si臋 ma艂ymi, niezale偶nymi ekosystemami, a w ka偶dym rozgrywa si臋 inna historia. Niestety dla wi臋kszo艣ci zwierz膮t, ko艅czy si臋 ona tragicznie" - podkre艣la Krzysztof Kolenda.

W ekologii wyb贸r takiego z pozoru cennego siedliska, kt贸re w konsekwencji okazuje si臋 by膰 niskiej jako艣ci, nazywa si臋 pu艂apk膮 ekologiczn膮.

Naukowcy podkre艣laj膮, 偶e mo偶na zminimalizowa膰 wp艂yw za艣miecania na dzikie zwierz臋ta.

"Przede wszystkim nale偶y edukowa膰 spo艂ecze艅stwo - poniewa偶 wydaje si臋, 偶e nadal niewiele os贸b widzi problem w wyrzuconej w lesie butelce. Mog膮 w tym pom贸c lokalne akcje sprz膮tania, w kt贸re w艂膮czani byliby mieszka艅cy. Natomiast system kaucyjny, obejmuj膮cy zar贸wno puszki, jak i butelki szklane oraz plastikowe, m贸g艂by pom贸c przekona膰 tych, dla kt贸rych warto艣ci estetyczne i przyrodnicze las贸w odgrywaj膮 drugorz臋dn膮 rol臋" - sugeruj膮.

Nowa praca jest kontynuacj膮 projektu dotycz膮cego problemu masowej 艣miertelno艣ci zwierz膮t spowodowanej odpadami wyrzucanymi do 艣rodowiska.

殴r贸d艂o: PAP - Nauka w Polsce