Kryptowaluty ÔÇô doskona┼éy pretekst dla piramidy finansowej.

W ostatnim czasie w zatrwa┼╝aj─ůcym tempie ro┼Ťnie liczba podmiot├│w, kt├│re oferuj─ů szybki zysk dzi─Öki inwestycjom w kryptowaluty. Media spo┼éeczno┼Ťciowe zala┼éa masa tre┼Ťci promuj─ůcych do┼é─ůczenie do pseudoelitarnych grup inwestycyjnych i zak┼éadanie kont na platformach ÔÇ×edukacyjnychÔÇŁ. Inwestycje alternatywne coraz cz─Ö┼Ťciej s─ů lansowane przez influencer├│w. Jak odnale┼║─ç si─Ö w g─ůszczu informacji i na co uwa┼╝a─ç?

W ostatnim czasie w zatrwa┼╝aj─ůcym tempie ro┼Ťnie liczba podmiot├│w, kt├│re oferuj─ů szybki zysk dzi─Öki inwestycjom w kryptowaluty. Media spo┼éeczno┼Ťciowe zala┼éa masa tre┼Ťci promuj─ůcych do┼é─ůczenie do pseudoelitarnych grup inwestycyjnych i zak┼éadanie kont na platformach ÔÇ×edukacyjnychÔÇŁ. Inwestycje alternatywne coraz cz─Ö┼Ťciej s─ů lansowane przez influencer├│w. Jak odnale┼║─ç si─Ö w g─ůszczu informacji i na co uwa┼╝a─ç?

Czym s─ů kryptowaluty?

Og├│lnie rzecz ujmuj─ůc kryptowaluty to zdecentralizowane cyfrowe pieni─ůdze przeznaczone do wykorzystania w Internecie. Pierwsz─ů kryptowalut─ů by┼é Bitcoin ÔÇô zosta┼é uruchomiony w 2008 r. i pozostaje w dalszym ci─ůgu najwi─Öksz─ů i najbardziej znan─ů wirtualn─ů walut─ů. Ide─ů jego powstania by┼éo stworzenie alternatywy dla pieni─Ödzy emitowanych przez rz─ůdy. Kryptowaluty umo┼╝liwiaj─ů przesy┼éanie warto┼Ťci za po┼Ťrednictwem sieci, bez udzia┼éu po┼Ťrednika, praktycznie natychmiast, na globaln─ů skal─Ö, z zachowaniem wzgl─Ödnej anonimowo┼Ťci stron transakcji. Nie s─ů one kontrolowane przez jakikolwiek podmiot trzeci i pozostaj─ů poza regulacjami ze strony bank├│w centralnych oraz innych krajowych instytucji finansowych. Mo┼╝na je kupi─ç albo sprzeda─ç na wiele spos├│b. Najpopularniejszymi formami obrotu kryptowalutami s─ů gie┼édy kryptowalut, kantory kryptowalutowe, brokerzy i sprzeda┼╝ bezpo┼Ťrednia.

Rynek krypotwalut

Rynek kryptowalut cechuje si─Ö bardzo du┼╝─ů zmienno┼Ťci─ů. Oznacza to, ┼╝e mo┼╝na dzi─Öki takiej inwestycji w rekordowo kr├│tkim czasie sporo zarobi─ç, jednak z drugiej strony ÔÇô r├│wnie sporo straci─ç. Portfele kryptowalutowe s─ů zagro┼╝one atakami hakerskami, co poci─ůga za sob─ů ryzyko utraty zgromadzonych ┼Ťrodk├│w. Co znamienne ÔÇô kryptowaluty s─ů wysoce podatne na wszelkie spekulacje i manipulacje ich kursem. Pomimo rosn─ůcej popularno┼Ťci dla wi─Ökszo┼Ťci os├│b temat kryptowalut wci─ů┼╝ pozostaje zagadk─ů - nie wiedz─ů one jak dzia┼éa taki produkt ani jak funkcjonuje rynek walut cyfrowych.

Jak działa piramida finansowa?

Systemy typu piramida finansowa s─ů znane na ┼Ťwiatowych rynkach od wielu lat. Opieraj─ů si─Ö one na strukturze finansowej, w kt├│rej zysk konkretnego uczestnika jest uzale┼╝niony od wp┼éat kolejnych cz┼éonk├│w. Organizatorzy zazwyczaj namawiaj─ů uczestnik├│w piramidy do werbowania kolejnych os├│b. Co istotne piramida dzia┼éa w oderwaniu od zasad ekonomii ÔÇô nie generuje zysku ze sprzeda┼╝y produkt├│w czy us┼éug. Jej g┼é├│wnym celem jest pozyskiwanie nowych cz┼éonk├│w wp┼éacaj─ůcych ┼Ťrodki, obiecuj─ůc im wysoki zysk lub presti┼╝. Niejednokrotnie piramidy finansowe dzia┼éaj─ů pod przykrywk─ů legalnej, rozwojowej dzia┼éalno┼Ťci. Bior─ůc pod uwag─Ö legendy kreowane wok├│┼é kryptowalut oraz szybko┼Ť─ç i wysoko┼Ť─ç potencjalnych zysk├│w w po┼é─ůczeniu z brakiem wiedzy wi─Ökszo┼Ťci spo┼éecze┼ästwa, kwesti─ů czasu by┼éo pojawienie si─Ö piramid finansowych r├│wnie┼╝ na rynku kryptowalut.

Oszustwa finansowe

Sposob├│w na zbudowanie piramidy finansowej opartej na motywie kryptowalut jest wiele. Jednym z nich, szczeg├│lnie popularnym w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych, jest promowanie do┼é─ůczenia do elitarnej spo┼éeczno┼Ťci lub rzekomo edukacyjnej platformy. Uczestnicy piramidy promuj─ů platform─Ö jako ┼║r├│d┼éo ÔÇ×rzetelnejÔÇŁ wiedzy na temat rynku kryptowalut, zapewniaj─ůcej dost─Öp do narz─Ödzi inwestycyjnych i obiecuj─ů opiek─Ö do┼Ťwiadczonego mentora oraz powiadomienia o potencjalnych okazjach. Do┼é─ůczenie do grupy wi─ů┼╝e si─Ö z za┼éo┼╝eniem konta na platformie i uiszczeniem op┼éaty. Z czasem okazuje si─Ö, ┼╝e dost─Öpne materia┼éy nie s─ů warto┼Ťciowe, a jedyn─ů mo┼╝liwo┼Ťci─ů zarobienia i zrekompensowania sobie uiszczonej op┼éaty jest polecanie struktury kolejnym osobom ÔÇôwynagrodzenie otrzymuje si─Ö wtedy za wprowadzenie do systemu kolejnego uczestnika.

Naganiacze

Istotn─ů rol─Ö w budowaniu i promowaniu struktury pe┼éni─ů tzn. naganiacze. Najcz─Ö┼Ťciej s─ů to Influencerzy, osoby o sporych zasi─Ögach w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych, kt├│re maj─ů zbudowan─ů wok├│┼é siebie liczn─ů spo┼éeczno┼Ť─ç. Wykorzystuj─ůc zdobyte zaufanie obserwuj─ůcych promuj─ů piramid─Ö finansow─ů i zach─Öcaj─ů do do┼é─ůczenia do elitarnej spo┼éeczno┼Ťci. Cz─Östo kontent na kana┼éach spo┼éeczno┼Ťciowych takich os├│b zbudowany jest wok├│┼é luksusowego ┼╝ycia, czy podr├│┼╝y, za spraw─ů sporego zysku z inwestycji alternatywnych, np. w kryptowaluty. Wielu m┼éodych ludzi bardzo ┼éatwo ulega opowie┼Ťciom o s─ůsiedzie, kt├│ry zyska┼é 1000%, kupuj─ůc kryptowaluty w do┼éku cenowym. Na celowniku Urz─Ödu Ochrony Konkurencji i Konsument├│w poza tw├│rcami piramid finansowych od niedawna znajduj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ promotorzy tych system├│w ÔÇô naganiacze, bez kt├│rych gromadzenie kapita┼éu i wprowadzanie do programu kolejnych os├│b by┼éoby znacznie trudniejsze.

Odpowiedzialno┼Ť─ç prawna

Systemy promocyjne typu piramida s─ů zakazan─ů przez prawo nieuczciw─ů praktyk─ů rynkow─ů. UOKiK podejmuje intensywne dzia┼éania w celu wyeliminowania dost─Öpnych w sieci projekt├│w alternatywnego inwestowania. Za praktyk─Ö naruszaj─ůc─ů zbiorowe interesy konsument├│w grozi kara maksymalnie do 10 proc. obrotu przedsi─Öbiorcy z poprzedniego roku. Na swojej stronie internetowej UOKIK na bie┼╝─ůco publikuje ostrze┼╝enia konsumenckie oraz informuje o swoich dzia┼éaniach w tym temacie. W Polsce w 2020 r. zosta┼éa na┼éo┼╝ona pierwsza kara za promowanie piramid finansowych - sankcja na┼éo┼╝ona przez Prezesa UOKiK wynios┼éa ponad 400 tys. z┼é. W marcu 2021 r. zarzuty otrzymali kolejni przedsi─Öbiorcy.

W systemach piramid finansowych poza zyskiem z inwestycji w kryptowaluty najcz─Ö┼Ťciej s─ů oferowane inwestycje w tokeny, pakiety edukacyjne czy j─Özykowe, apartamenty itp. Pod koniec sierpnia tego roku Prezes UOKIK informowa┼é o post─Öpowaniu wyja┼Ťniaj─ůcym w sprawie platform internetowych: iGenius ÔÇô oferuj─ůcej us┼éugi edukacyjne w dziedzinie zarz─ůdzania finansami oraz Dream Trips (dawniej: WorldVentures) ÔÇô nak┼éaniaj─ůcej konsument├│w do do┼é─ůczenia do klubu podr├│┼╝niczego, oraz o postawieniu zarzut├│w promotorom projekt├│w inwestycyjnych ÔÇô Grzegorzowi Baryle, Franciszkowi Rumakowi i ┼üukaszowi Sp├│rnie, kt├│rym zarzuca propagowanie projektu IM.Academy udaj─ůcego sprzeda┼╝ pakiet├│w edukacyjnych z dziedziny finans├│w i e-commerce┬╣.

Pami─Ötaj!

Zanim podejmiesz decyzj─Ö o zainwestowaniu swoich oszcz─Ödno┼Ťci, dok┼éadnie sprawd┼║ podmiot, kt├│ry to oferuje. Zweryfikuj informacje na stronach UOKIK, Rzecznika Finansowego, czy Komisji Nadzoru Finansowego. Zapoznaj si─Ö z list─ů ostrze┼╝e┼ä publicznych przed potencjalnie niebezpiecznymi formami inwestowania. Poszukaj opinii w Internecie i przede wszystkim nie podejmuj decyzji spontanicznie.

Stan na dzień: 08.11.2023 r.

¹ UOKiK, Alternatywne projekty inwestycyjne - kolejne działania UOKiK, https://uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=19867