Wiatr zmian w europejskiej polityce leśnej

15 stycznia 2026 r. w Berlinie odbyło się Sympozjum UE - coroczne wydarzenie organizowane przez Niemiecką Radę ds. Leśnictwa (DFWR). W spotkaniu wzięło udział ponad 200 przedstawicieli świata polityki, leśnictwa oraz sektora drzewnego z całej Europy.

Sympozjum od lat jest ważnym forum rozmów o wyzwaniach stojących przed europejskimi lasami. To także miejsce, gdzie zderzają się ambitne cele polityczne z realiami ich wdrażania w praktyce. Tegoroczna edycja szczególnie mocno koncentrowała się na skutkach zmiany klimatu, biogospodarce oraz przyszłości unijnej polityki leśnej.

Wydarzenie odbyło się pod hasłem „Polityka leśna z myślą o przyszłości - w dialogu na rzecz lasów Europy”. W porównaniu z poprzednimi latami ton debat był znacznie ostrzejszy. Krytyka regulacji związanych z Europejskim Zielonym Ładem była bardziej bezpośrednia, a uczestnicy częściej podnosili kwestie nadmiernej biurokracji i trudności we wdrażaniu przepisów.

* W strategii biogospodarki UE „producenci pierwotni” to podmioty działające w rolnictwie, leśnictwie i rybołówstwie. Dostarczają oni biomasę – odnawialne surowce pochodzące z natury – wykorzystywane do produkcji żywności, energii i materiałów. Są pierwszym ogniwem całego łańcucha wartości biogospodarki.

Biorący udział w sympozjum Christophe Hansen,  komisarz UE ds. rolnictwa i żywności, w swoim wystąpieniu podkreślił znaczenie aktywnej gospodarki leśnej, stwierdzając, że „las zarządzany jest zdrowszy niż las pozostawiony bez ingerencji”. Zapowiedział także dalsze uproszczenia przepisów unijnych oraz wzmocnienie roli producentów pierwotnych biomasy* w nowej strategii UE dotyczącej biogospodarki.

Spotkanie otworzył nowy przewodniczący DFWR Christian Haase, zaznaczył, że ochrona przyrody i użytkowanie lasu nie wykluczają się, a zrównoważona gospodarka leśna jest sprawdzonym rozwiązaniem. Podkreślił również znaczenie współpracy wykraczającej poza poziom krajowy.

Jednym z najmocniejszych wystąpień było przemówienie austriackiego ministra rolnictwa i leśnictwa Norberta Totschniga. Skrytykował  on Europejski Zielony Ład, nazywając go „biurokratycznym monstrum”. Wskazywał na zbyt skomplikowane przepisy, wysokie koszty ich wdrażania i wątpliwości co do ich praktycznej wykonalności.

- Na końcu rozporządzenie musi po prostu funkcjonować w praktyce i być realnie do sfinansowania – podkreślił Norbert Totschnig.

W panelu dyskusyjnym poświęconym wdrażaniu Rozporządzenia o odbudowie przyrody (NRL) oraz nowej strategii UE dla biogospodarki udział wziął zastępca dyrektora generalnego Lasów Państwowych Marcin Polak. Zwrócił uwagę, że strategia biogospodarki jest ważnym i potrzebnym kierunkiem.

- Jako Lasy Państwowe chronimy przyrodę i bioróżnorodność, ale jednocześnie dostarczamy odnawialny surowiec. To on stanowi fundament biogospodarki - zaznaczył Marcin Polak.

Dyrektor podkreślił także problem starzenia się europejskich lasów i ich malejącej odporności na zmianę klimatu.

- Europejskie lasy starzeją się, a w warunkach zmiany klimatu stają się coraz mniej odporne i bardziej zagrożone zamieraniem. Wymagają one aktywnej przebudowy, a tym samym prowadzenia gospodarki leśnej i zrównoważonego użytkowania - zauważył dyrektor Polak.

Odnosząc się do NRL, wskazał na trudności związane z finansowaniem, zakresem obowiązków i wymaganym przedziałem czasowym do realizacji założonych celów. - Nawet przy pełnym zaangażowaniu mamy obawy, że cele NRL mogą być trudne do osiągnięcia w sposób właściwy i odpowiedzialny - powiedział.

W panelu wzięli udział także m.in. europosłanka Maria Noichl, Sven Erik Hammar, prezydent Europejskiej Organizacji Właścicieli Lasów, przedstawiciel Komisji Europejskiej Michael Losch oraz Sven Schulze z Saksonii-Anhalt.

Tradycyjnie Sympozjum UE otworzyło berliński Zielony Tydzień - jedno z największych na świecie wydarzeń poświęconych żywności, rolnictwu, leśnictwu i ogrodnictwu, organizowane corocznie od lat 20. XX wieku.

Źródło: Lasy Państwowe