Międzynarodowa Agencja Energetyczna przedstawiła szereg rozwiązań, dla rządów, przedsiębiorstw, jak i indywidualnych gospodarstw domowych, które powinny pozwolić złagodzić dramatyczne skutki gospodarcze dla konsumentów wynikających z zakłóceń na rynkach ropy spowodowanych wojną na Bliskim Wschodzie.
Wojna na Bliskim Wschodzie sprowadziła największe zakłócenia w dostawach w historii światowego rynku ropy naftowej, a transport morski przez Cieśninę Ormuz, który zazwyczaj stanowi około 20% światowego zużycia ropy, został ograniczony do zaledwie kilku statków. Przez cieśninę przepływa zazwyczaj około 20 mln baryłek ropy naftowej i produktów ropopochodnych dziennie. Utrata tych przepływów znacznie zaostrzyła sytuację na rynkach, powodując wzrost cen ropy naftowej powyżej 100 USD za baryłkę oraz jeszcze gwałtowniejszy wzrost cen produktów rafinowanych, takich jak olej napędowy, paliwo lotnicze i gaz płynny (LPG).
Przywrócenie tranzytu przez Cieśninę Ormuz pozostaje kluczowe dla stabilizacji światowych rynków energii. 11 marca państwa członkowskie IEA zgodziły się uwolnić 400 mln baryłek ropy z rezerw awaryjnych – jest to największe wykorzystanie zapasów w historii Agencji. Jednak same działania po stronie podaży nie są w stanie w pełni zrównoważyć skali zakłóceń. Zajęcie się popytem jest kluczowym i natychmiastowym narzędziem zmniejszenia presji na konsumentów poprzez poprawę przystępności cenowej i wspieranie bezpieczeństwa energetycznego.
W nowym raporcie IEA wskazano dziesięć środków, które mogą zostać szybko wdrożone przez rządy, przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe. Działania te koncentrują się przede wszystkim na transporcie drogowym, który odpowiada za około 45% globalnego popytu na ropę, ale obejmują również lotnictwo, gotowanie i przemysł. Powszechne wdrożenie tych środków, tam, gdzie to możliwe, zdaniem IEA wzmocniłoby ich globalny wpływ i pomogłoby złagodzić skutki kryzysu.
Natychmiastowe działania mające na celu zmniejszenie popytu:
1. Praca z domu, tam gdzie to możliwe
Zmniejsza zużycie ropy związane z dojazdami do pracy, szczególnie w przypadku zawodów, które nadają się do pracy zdalnej.
2. Obniżenie ograniczeń prędkości na autostradach o co najmniej 10 km/h
Niższe prędkości zmniejszają zużycie paliwa przez samochody osobowe, dostawcze i ciężarówki.
3. Promowanie transportu publicznego
Przejście z samochodów prywatnych na autobusy i pociągi może szybko zmniejszyć popyt na ropę.
4. Stosowanie naprzemiennego dostępu samochodów prywatnych do dróg w dużych miastach w różne dni
Systemy rotacji numerów rejestracyjnych mogą zmniejszyć natężenie ruchu i jazdę wymagającą dużego zużycia paliwa.
5. Zwiększenie carsharingu i stosowanie efektywnych praktyk jazdy
Większe obłożenie samochodów i ekologiczna jazda mogą szybko obniżyć zużycie paliwa.
6. Efektywna jazda pojazdów użytkowych i dostawczych
Lepsze praktyki jazdy, konserwacja pojazdów i optymalizacja ładunku mogą ograniczyć zużycie oleju napędowego.
7. Ograniczenie wykorzystania LPG w transporcie
Przejście pojazdów dwupaliwowych i przerobionych z LPG na benzynę może pozwolić na zachowanie LPG do gotowania i innych niezbędnych potrzeb.
8. Unikanie podróży lotniczych tam, gdzie istnieją alternatywne opcje
Ograniczenie lotów służbowych może szybko zmniejszyć presję na rynki paliwa lotniczego.
9. Tam, gdzie to możliwe, przejście na inne nowoczesne rozwiązania w zakresie gotowania
Promowanie gotowania na energii elektrycznej i innych nowoczesnych opcji może zmniejszyć zależność od LPG.
10. Wykorzystanie elastyczności w zakresie surowców petrochemicznych oraz wdrożenie krótkoterminowych środków dotyczących wydajności i konserwacji
Przemysł może pomóc w uwolnieniu LPG do niezbędnych zastosowań, jednocześnie zmniejszając zużycie ropy poprzez szybkie usprawnienia operacyjne.