Dlaczego dziś przywołuje się utwór muzyczny, który powstał w niewoli wojennej?
Dni Messiaena 2026 w Görlitz i Zgorzelcu stawiają właśnie to pytanie – łącząc pamięć historyczną z aktualnymi refleksjami nad wojną, sztuką i odpowiedzialnością społeczną.
Punktem wyjścia jest Kwartet na koniec czasu Oliviera Messiaena, który został prawykonany w 1941 roku w obozie jenieckim Stalag VIII A. W centrum festiwalu nie znajduje się jednak wyłącznie historia tego dzieła ani samego miejsca jego powstania, lecz pytanie o jego znaczenie we współczesności, coraz silniej naznaczonej niepewnością. Ład międzynarodowy, przez długi czas uznawany za stabilny, ulega zachwianiu: wojny, napięcia polityczne oraz polaryzacja społeczna podważają fundamentalne wartości, takie jak pokój, godność człowieka i solidarność. W tym kontekście miejsca historyczne i świadectwa artystyczne zyskują nową aktualność.
Zamiast ograniczać się do retrospekcji, Dni Messiaena zapraszają do aktywnego odkrywania historii: poprzez rozmowy, oprowadzania, projekty artystyczne oraz spotkania o charakterze transgranicznym. Uczestnicy mogą zbliżyć się do miejsca pamięci i jego znaczenia z różnych perspektyw – słuchając, dyskutując i prowadząc refleksję badawczą. Dni Messiaena świadomie stawiają na dialog i współuczestnictwo. Łączą koncerty z edukacją historyczno-polityczną, tworząc przestrzenie spotkania odmiennych punktów widzenia. W ten sposób rodzi się dialog wykraczający poza ramy samego festiwalu.
W tym napięciu ujawnia się trwała siła muzyki: nie jako gotowa odpowiedź, lecz jako możliwość stawiania pytań, wyostrzania percepcji i otwierania drogi do porozumienia.
Festiwal Muzyka – Historia – Sztuka odbędzie się w dniach od 1 do 3 maja 2026 roku w Görlitz i Zgorzelcu. Serdecznie Państwa zapraszamy.
Piątek, 1 maja 2026
• Wystawa pop-up w centrum Starego Miasta w Görlitz – Untermarkt, Görlitz – godz. 14:00–20:00
• Koncert na kwartet wokalny – Untermarkt, Görlitz – godz. 16:30–17:30
• „Live-Act: Messiaen revisited” – Miejsce Pamięci Stalag VIII A, Zgorzelec – godz. 19:00
Sobota, 2 maja 2026
• „Muzyka wbrew czasowi. Kwartet Messiaena i niewola” (oprowadzanie) – Miejsce Pamięci Stalag VIII A, Zgorzelec – godz. 11:00
• „Między tradycją a awangardą. Twórczość Messiaena a muzyka współczesna” (dyskusja panelowa) – Miejski Dom Kultury, Zgorzelec – godz. 15:00
• „Przestrzeń dźwięku: wieczór kameralny z pieśniami” (koncert) – Ständehaus, Görlitz – godz. 19:00
Niedziela, 3 maja 2026
• „Praca przymusowa podczas II wojny światowej na przykładzie Görlitz” (oprowadzanie rowerowe) – plac przed dawnym dworcem towarowym (ob. Szkoły Waldorfskiej), Görlitz – godz. 11:00
• „Stan badań nad Stalagiem VIII A” (dyskusja warsztatowa) – Muzeum Śląskie, Görlitz – godz. 14:00
• „Displaced Persons” (koncert) – Kulturforum Görlitzer Synagoge – godz. 17:00
Projekt jest finansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Funduszu Małych Projektów Polska – Saksonia 2021-2027.
Dni Messiaena 2026 są finansowane przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej, Kulturstiftung des Freistaates Sachsen, Stiftung der Sparkasse Oberlausitz-Niederschlesien, Instytut Francuski w Warszawie oraz miasta Görlitz i Zgorzelec. Wydarzenie „Live Act – Messiaen revisited” jest ponadto wspierane przez Polsko-Francuskie Biuro Współpracy Młodzieży.
Źródło: Meetingpoint Memory Messiaen e.V.