Rola kobiet w transformacji energetycznej
Transformacja społeczna, czyli zaakceptowana i współtworzona przez mieszkańców regionów węglowych to bardzo trudny proces i chyba najtrudniejsze wyzwanie całego przebiegu transformacji. Zaangażowanie mieszkańców, lokalnej społeczności jest kluczowe dla zrozumienia procesów i poczucia sprawiedliwości. Rola kobiet w tej przestrzeni jest bardzo ważna.
„Mężczyźni przeprowadzą transformację i zadbają o miejsca pracy, ale my zadbamy o ich jakość” – wybrzmiało podczas jeden z debat w Zgorzelcu poświęconej właśnie roli kobiet w transformacji.
Takie spotkania odbyły się już trzy i była to odpowiedź na barak dialogu społecznego w przechodzącym transformację subregionie Turów. Magdalena Rozwadowska inicjatorka projektu „Akademia Liderek Energetycznych” zaznacza:
„Kobiety mogą odegrać ważną rolę w transformacji energetycznej, choć często jest ona niedoceniana, a ich udział w gronach decyzyjnych marginalizowany. To kobiety najczęściej zarządzają domowym budżetem i decydują o codziennym zużyciu energii. Jednocześnie są bardziej narażone na ubóstwo energetyczne, zwłaszcza samotne matki i starsze kobiety. Badania pokazują, że gdy kobiety uczestniczą w planowaniu i realizacji projektów energetycznych, te projekty lepiej odpowiadają na potrzeby lokalnych społeczności i są bardziej trwałe.”
A więc kobiety Jako liderki, ekspertki, edukatorki i aktywistki wnoszą różnorodną perspektywę, która sprzyja budowaniu bardziej sprawiedliwego i zrównoważonego systemu energetycznego. Wystarczy spojrzeć na mapę organizacji pozarządowych w powiecie zgorzeleckim – zobaczymy wówczas aktywne NGO i ich prezeski jak choćby bogatyńskie amazonki, fundacja Femina czy turystyczne stowarzyszenie Bog – Tur.
Dużo działań, duże grupa odbiorców i wieloletnia aktywność. Za takimi liderkami może iść zmiana jakościowa, bo często to właśnie kobiety angażują się w edukację ekologiczną, zdrowotną dzieci i młodzieży, działania na rzecz ograniczenia zużycia energii czy promocję stylu życia zgodnego z ideą zrównoważonego rozwoju.
Dr hab. Katarzyna Majbroda z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej, Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, badaczka procesów transformacyjnych w regionach górniczych dodaje:
„Sektor energetyczny pozostaje jednym z obszarów wyraźnie zdominowanych przez mężczyzn, a nierówności płci są obserwowalne w skali globalnej. Dysproporcje te szczególnie uwidaczniają się na szczeblach decyzyjnych, gdzie kobiety są niedostatecznie reprezentowane zarówno w zarządach przedsiębiorstw, jak i na wyższych stanowiskach kierowniczych oraz w strukturach politycznych.
W obszarach związanych z energetyką zjawisko to przyjmuje szczególnie nasilony charakter, co dodatkowo ogranicza możliwości oddziaływania kobiet na kształtowanie polityk i strategii w tym sektorze. W konsekwencji kobiety, którym udaje się osiągnąć najwyższe stanowiska, często funkcjonują w warunkach ograniczonego wsparcia sieciowego i mniejszej integracji środowiskowej w porównaniu do mężczyzn.
Jednocześnie transformacja w kierunku zrównoważonych systemów energetycznych otwiera nowe możliwości zwiększenia udziału kobiet w tym sektorze, zarówno na poziomie eksperckim, jak i decyzyjnym. W literaturze podkreśla się również, że kompetencje społeczne i komunikacyjne, częściej przypisywane kobietom, mogą odgrywać istotną rolę w procesach przywództwa oraz włączania różnych partnerów społecznych w działania na rzecz transformacji energetycznej. W tym sensie zwiększenie udziału kobiet w sektorze energetycznym może przyczyniać się nie tylko do większej równości, lecz także do bardziej inkluzywnych i społecznie osadzonych modeli zarządzania.”
Zatem większy udział kobiet w tym procesie to jego lepsza jakość. Kobiety często mają unikalną perspektywę i doświadczenia, są też ważnym elementem budowania zaufania do lokalnych, protransformacyjnych inicjatyw.
Artykuł dofinansowany ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. „Poglądy autorów i treści zawarte w materiale nie zawsze odzwierciedlają stanowisk o WFOŚiGW we Wrocławiu.
Przygotował: zespół Fundacji Kuźnia
Fot. Witold Miklaszewski „Jedna z debat w Zgorzelcu na temat roli kobiet w transformacji energetycznej regionu”