Dr Alan Weiss: "Spod ziemi patrzy Breslau" gościnnie w Görlitz
Zapraszamy na kolejny wykład towarzyszący wystawie „Znaki czasu“. Tym razem gościem będzie dr Alan Weiss z Wrocławia, współtwórca i lider inicjatywy „Spod ziemi patrzy Breslau“.
Wykład będzie opowieścią o działaniach inicjatywy „Spod ziemi patrzy Breslau”, która powstała w 2021 r. i zajmuje się pozostałościami po cmentarzach dawnego Wrocławia. Osoby z tej grupy odnajdują i zabezpieczają stele lub fragmenty steli, które przetrwały likwidację niemieckich cmentarzy we Wrocławiu w latach 1960-tych i 70-tych.
Miejsca bywają zaskakujące – czasem jest to brzeg parkowego stawu, czasem trybuny przy kortach tenisowych, a nawet ZOO. Następnie na podstawie archiwalnych dokumentów odtwarzane są losy osób wymienionych na płytach nagrobnych. Powstają w ten sposób opowieści z kamienia, z których można się dowiedzieć, gdzie ci ludzie mieszkali, z kim się żenili, czy mieli dzieci, z jakiego powodu umierali.
To próba przywrócenia pamięci o dawnych mieszkańcach, czy jak mówią członkowie inicjatywy – o naszych sąsiadach z przeszłości. Czasem udaje się dotrzeć do ich potomków, a czasem potomkowie sami się zgłaszają z pytaniem o miejsce spoczynku przodków. Celem inicjatywy jest także wyeksponowanie odnajdywanych nagrobków pod postacią lapidariów w różnych częściach miasta.
Aktualnym projektem inicjatywy jest lapidarium na cmentarzu we wrocławskiej dzielnicy Krzyki, którego powstanie umożliwia wsparcie finansowe ze strony Fundacji Eriki Simon z Görlitz.
Prowadzone są też rozmowy z władzami Wrocławia w sprawie upamiętniania niewidzialnych cmentarzy, które stały się parkami, a które wciąż są miejscem pochówku mieszkanek i mieszkańców Breslau. Te miejsca (nie)pamięci są ważną częścią tożsamości miasta i jego dzisiejszych mieszkańców. A działania „Spod ziemi patrzy Breslau” to próba znalezienia wspólnej przestrzeni, połączenia trudnej historii miasta przed i po 1945 r.
Dr Alan Weiss (na zdjęciu, fot. Marta Thor), dolnoślązak, z wykształcenia doktor literaturoznawstwa, z pasji od prawie dwudziestu lat aktywista na rzecz zwierząt i przyrody. Współpracuje z Miesięcznikiem „Dzikie Życie” i Stowarzyszeniem „Pracownia na rzecz Wszystkich Istot”. Od kilku lat wyczytuje także historie z kamieni nagrobnych. Współtwórca inicjatywy „Spod ziemi patrzy Breslau“.
Prelekcja (w języku polskim z tłumaczeniem symultanicznym na j. niemiecki) jest częścią programu wydarzeń towarzyszących wystawie „Znaki czau. Niemieckie napisy na Śląsku“, prezentowanej w Muzeum Śląskim w Görlitz do 13 września 2026. Info: www.schlesisches-museum.de/pl/referat-kultury/znaki-czasu
Zapraszamy serdecznie!
Źródło: Agnieszka Bormann Kulturreferentin für Schlesien
Zdjęcie: Marta Thor