POGOTOWIE TEATRALNE W PODRÓŻY – projekt Stowarzyszenia Inicjatyw Twórczych
20 lipca o godz. 11.00 w Sieniawce, w Zakładzie Dla Nerwowo i Psychicznie Chorych przy ul. Rolniczej 25, gramy wyjątkowy spektakl teatralny zespołu Pogotowia Teatralnego dla pacjentów Zakładu. To sztuka stworzona przez osoby w kryzysie, dla innych osób potrzebujących wsparcia, dający po prostu nadzieję na wyjście do lepszego życia.
“Rozsypane, poskładane”, to bajka dla dzieci, przygotowana przez aktorów Pogotowia Teatralnego pod kierunkiem aktorki i psychoterapeutki Katarzyny Kaźmierczak.
To prosta opowieść o poszukiwaniu i odnajdywaniu. Jej tytuł oddaje proces ponownego spajania grupy, która w trudnym czasie lockdownu rozproszyła się , a później dzięki determinacji i wspólnemu wysiłkowi wszystkich jej członków, zdołała się odnaleźć na nowo.
Czy terapia przez teatr może pomóc?
Jak i komu chcemy pomagać?
Co możemy zrobić dla osób w kryzysach psychicznych?
Nasz projekt obejmuje realizację siedmiu prezentacji amatorskiego spektaklu teatralnego oraz siedmiu warsztatów edukacji kulturalnej odbywających się po każdym pokazie. Działania kierujemy do osób o ograniczonym dostępie do kultury z powodu niepełnosprawności, kryzysów psychicznych i miejsca zamieszkania. Spektakle i warsztaty odbywają się w szpitalach psychiatrycznych i Domach Pomocy Społecznej.
Wyjątkowość przedsięwzięcia polega na tym, że tworzą je i wykonują aktorzy-amatorzy z doświadczeniem kryzysu psychicznego, rozwijający kompetencje kulturowe w ramach „Pogotowia Teatralnego”. Ich obecność wzmacnia przekaz edukacyjny, przełamuje bariery uczestnictwa w kulturze i zachęca odbiorców do aktywnego obcowania ze sztuką.
Wspólnie będziemy:
- Oglądać spektakl i przeżywać emocje razem z twórcami
- Odczuwać bycie razem i wspierać się w trudnych sytuacjach
- Tworzyć warsztat po spektaklu, aby utrwalić dobre praktyki samopomocy
Osoby hospitalizowane z powodu kryzysów psychicznych czy zamieszkujące DPS-y rzadko mają możliwość kontaktu z kulturą rozumianą jako przestrzeń rozwoju, dialogu i wzmocnienia. Nie uczestniczą w wydarzeniach organizowanych przez instytucje kultury, nie korzystają z oferty teatrów, domów kultury czy muzeów. Nie mają też realnych możliwości budowania kompetencji kulturowych – zdolności do odbioru sztuki, świadomego uczestniczenia w wydarzeniach artystycznych, rozumienia języka teatru czy refleksji nad własnym doświadczeniem kulturowym. Brak kontaktu ze sztuką nie sprzyja aktywności społecznej, obniża poczucie sprawczości i pozostawia odbiorców w świecie silnie ograniczonym przez izolację.
Z rozmów z Rzecznikiem Praw Pacjenta Szpitali Psychiatrycznych woj. dolnośląskiego wiemy, że na wielu oddziałach brakuje nie tylko miejsc, lecz także środków na działania edukacyjne i kulturalne. Oferta skierowana do tych odbiorców jest minimalna lub nie istnieje. W konsekwencji osoby te nie mają okazji doświadczać kultury jako narzędzia rozwoju, inspiracji i budowania relacji społecznych. Nasze działania kierujemy więc do ludzi, którzy – mimo różnic wiekowych – znajdują się w takiej samej sytuacji braku dostępu do kultury, a jednocześnie mają ogromny potencjał, by dzięki kulturze poszerzać horyzonty i wzmacniać kompetencje społeczne.
Spektakl i warsztaty traktujemy jako impuls do budowania wrażliwości estetycznej, rozumienia języka teatru i przeżycia wspólnotowego. Chcemy, aby odbiorcy doświadczyli kultury jako przestrzeni otwartej i gościnnej – dostępnej także w miejscach oddalonych od instytucji kultury. Spotkanie ze sztuką, rozmowa z twórcami i możliwość bezpośredniego obcowania z teatrem zachęca do aktywności, przełamuje bariery związane z nieśmiałością, brakiem doświadczenia i niską samooceną. Pozwala odbiorcom odkryć kulturę jako narzędzie poznawania świata i samego siebie, a także jako formę spędzania czasu, która łączy, inspiruje i wzmacnia.
Drugą, odrębną grupę odbiorców stanowią aktorzy-amatorzy „Pogotowia Teatralnego” – osoby dorosłe z doświadczeniem kryzysu psychicznego, które od lat rozwijają swoje kompetencje kulturowe poprzez stałe uczestnictwo w procesie twórczym. Są przykładem wórczości amatorskiej o dużym walorze edukacyjnym i społecznym. Ich droga pokazuje, że aktywne uczestnictwo w kulturze może być
sposobem budowania kompetencji, pewności siebie i sprawczości. W ramach zadania chcemy wzmacniać ich rozwój kulturowy, oferując możliwość kontaktu z profesjonalnymi wydarzeniami artystycznymi podczas czterech wyjazdów – do teatru, instytucji muzycznych czy galerii sztuki. Dzięki temu aktorzy-amatorzy będą poszerzać swoje doświadczenia, poznawać nowe formy wypowiedzi artystycznej i wykorzystywać je w dalszym procesie twórczym grupy.
Aktorzy „Pogotowia Teatralnego” są także nośnikami idei projektu – ich obecność w szpitalach i DPS-ach ma unikatowy wymiar edukacyjny. Jako osoby z doświadczeniem kryzysu, które rozwijają się poprzez kulturę, są wiarygodnymi przewodnikami i inspiracją dla odbiorców. Ich udział w projekcie wzmacnia przekaz, że uczestnictwo w kulturze jest dostępne dla wszystkich i może stać się ważnym elementem integracji społecznej, budowania kompetencji kulturowych i pokonywania własnych ograniczeń.
Udział we wszystkich działaniach jest bezpłatny.
Projekt, realizowany jest przez Stowarzyszenie Inicjatyw Twórczych w ramach zadania „Pogotowie Teatralne w podróży”. Dofinansowano ze środków programu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Edukacja kulturalna 2026”
- Chcemy interweniować w rzeczywistość. Pracować wspólnie i wspierać osoby w kryzysach psychicznych. Po to właśnie powstało Pogotowie Teatralne 20 lat temu. Uczymy się pokonywać przeszkody, bariery, rozwiązywać problemy. Rozwijamy swoje zasoby, umiejętności, inspirujemy się nawzajem. Uczymy się brać i dawać. Budować szczęśliwe relacje z ludźmi. Towarzyszy nam przyjazna atmosfera, swoboda wypowiedzi, naturalność, spontaniczność. Grupa jest przeznaczona dla osób pragnących się rozwijać, dla osób po kryzysach psychicznych oraz dla osób, które spotkały się w życiu z tematem choroby psychicznej - mówi psychoterapeutka i szefowa Pogotowia Teatralnego, Katarzyna Kazimierczak.
Katarzyna Kazimierczak - aktorka, psychoterapeutka. Absolwentka Socjoterapii i Stażu Pomocy Psychologicznej i Psychoterapii Instytutu Terapii Gestalt oraz czteroletniej Szkoty Psychoterapii Integratywnej w Instytucie Treningu i Edukacji Psychologicznej- Andrzej Szulc w Krakowie. Ukończyła również całościowy, czteroletni kurs psychoterapii organizowany przez Wrocławską Fundację Ochrony Zdrowia Psychicznego i Rozwoju Psychoterapii, akredytowany przez Sekcje Naukowa Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.
Posiada rekomendacje trenera l i lI stopnia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Autorka wielu projektów i programów terapii poprzez teatr dla wielu grup, także tych wykluczonych społecznie. Współtwórczyni wielu niezależnych produkcji artystycznych. Od 2006 roku prowadzi grupę rozwoju osobistego poprzez teatr dla osób chorych psychicznie, „Pogotowie Teatralne". Laureatka Nagrody Ludwika- nagrody dla nieszablonowej osobowości za twórcze działania inspirujące innych ludzi. Prezeska Stowarzyszenia Inicjatyw Twórczych.
Źródło: Jarosław Przybyła – wiceprezes Stowarzyszenia Inicjatyw Twórczych