Od Bitwy Warszawskiej po Stalag VIII A

W tych sierpniowych dniach mija 106. rocznica Bitwy Warszawskiej – bitwy o niepodległą Polskę, zwanej często „Cudem nad Wisłą”.

Z tej okazji warto przypomnieć ważny kontekst tamtych wydarzeń. W maju 1920 r. Naczelnik Państwa Józef Piłsudski zawarł sojusz z przywódcą Ukraińskiej Republiki Ludowej, Symonem Petlurą, co miało duże znaczenie dla wyników tej wojny. Wojsko Polskie, wspierane przez oddziały ukraińskie, zajęło Kijów. W odpowiedzi nastąpiła kontrofensywa bolszewicka. Armia Czerwona pod dowództwem Tuchaczewskiego i Budionnego przełamała pozycje obronne, zmuszając Wojsko Polskie do odwrotu.

Decydujące starcia miały miejsce na przedpolach stolicy. Walki toczyły się o Radzymin i Ossów, jak też o Nasielsk.

Należy wspomnieć o obronie w tym samym czasie Zamościa przez 6. Siczową Dywizję pod dowództwem płk. Marka Bezruczki. Zatrzymanie bolszewików na południu zmniejszyło w poważny sposób siłę ich uderzenia w centralnej Polsce. Odepchnięcie Armii Czerwonej od Warszawy zdecydowało o dalszych losach wojny, która zakończyła się zwycięską bitwą nad Niemnem we wrześniu 1920 r. Działania wojenne zakończył rozejm zawarty w październiku 1920, natomiast pokój podpisano w Rydze 18 marca 1921 r.

Wielka historia składa się z pojedynczych ludzkich losów – wśród żołnierzy, którzy w 1920 roku walczyli o odrodzenie państwa polskiego, był m.in. Józef Pluciński. Dziewiętnaście lat później, ten dzielny człowiek, po kampanii wrześniowej, trafił za druty obozu, stając się jeńcem Stalagu VIII A (nr 3769/VIII A).

Bitwa Warszawska przesądziła o odrodzeniu niepodległego państwa polskiego po I wojnie światowej, zadecydowała o losach Europy, powstrzymując ekspansję rewolucji komunistycznej na Zachód. Przez historyków jest uważana za jedną z ważniejszych bitew w dziejach świata.

W 1992 r. 15 sierpnia został ogłoszony Świętem Narodowym. Od tego roku jest ono uroczyście obchodzone, a w tym dniu w Warszawie odbywają się parady wojskowe. W tym roku, kiedy w Ukrainie toczy się wojna z najeźdźcą rosyjskim, to święto ma szczególny wymiar.

Chwała Bohaterom!

Źródło: Kinga Hartmann-Wóycicka - Fundacja Pamięć Edukacja Kultura