Co ciekawego można zobaczyć w subregionie Turów?
W jednym autobusie spotkali się uczestnicy z polskiej i niemieckiej strony granicy – ludzie, którzy chcą lepiej zrozumieć, co zmiany w energetyce oznaczają lokalnie. Uczestnicy projektu TriLand wzięli udział w wizycie studyjnej poświęconej przeszłości i przyszłości subregionu Turów. Chcieli zobaczyć, skąd wyrósł przemysłowy potencjał tej ziemi, jakie lokalne rozwiązania już tutaj powstają oraz jak przygotować Bogatynię, Zgorzelec i okolice na odejście od wydobycia węgla.
Pierwszym punktem programu było Muzeum Łużyckie w Zgorzelcu i wystawa „W pogoni za skarbem. Historia węgla brunatnego na Górnych Łużycach”. Ekspozycja prowadzi od geologicznych początków węgla brunatnego, przez jego zastosowanie w rolnictwie i technologię produkcji brykietu, aż po rozwój przemysłowy Łużyc. Zgromadzone artefakty ukazują kolejne etapy dziejów regionu: przedwojenny przemysł, powojenną zmianę granic, okres radzieckiej administracji wojskowej oraz dużą polską inwestycję z czasów PRL. Patrząc na te eksponaty, trudno myśleć o Turowie wyłącznie jak o obiekcie energetycznym. Dla tysięcy rodzin kompleks był miejscem pracy i źródłem utrzymania. Kształtował Bogatynię, Zgorzelec, lokalną infrastrukturę, krajobraz i codzienne życie kilku pokoleń. Po tej wizycie nasuwa się wniosek: nie można dopuścić do tego, by pamięć o tej historii zniknęła.
Kolejnym punktem wyjazdu była siedziba firmy Innovation AG w Trójcy. Przedsiębiorstwo zaczynało od konwersji aut spalinowych na napęd elektryczny, a zebrane doświadczenie pozwoliło zaprojektować własny pojazd od podstaw. Tak powstał eVAN – elektryczny samochód dostawczy rozwijany m.in. przy wsparciu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. To przykład tego, że nowoczesne technologie mogą powstawać w Trójcy, tuż obok Zgorzelca.
Następnie uczestnicy udali się w okolice Kopalni Węgla Brunatnego Turów. Z punktów widokowych obserwowali skalę wyrobiska, o którym słyszeli wcześniej w muzeum. Historia węgla brunatnego przestała być narracją z gablot – ukazała się jako fizyczna przestrzeń wydobycia i infrastruktura techniczna, która przez dziesięciolecia determinowała rytm życia mieszkańców. Kopalnia i elektrownia pozostają trwale wpisane w tożsamość subregionu.
Ostatnim punktem trasy była farma fotowoltaiczna oraz Główny Punkt Zasilania (GPZ) Krzewina. Miejsce to zaprezentowało drugi biegun transformacji: instalacje OZE oraz infrastrukturę przesyłową.
Uczestnicy prześledzili pełną ścieżkę zmian: od tradycyjnego górnictwa węgla brunatnego, przez bieżącą działalność przemysłową i lokalne innowacje, po nowe źródła energii. Wyjazd pokazał subregion Turów jako obszar, w którym przemysłowa przeszłość bezpośrednio styka się z transformacją energetyczną.
Źródło: TriLand