Czy za krytyk臋 w艂adzy, ujawnianie nieprawid艂owo艣ci lub zabieranie g艂osu w sprawach publicznych powinno grozi膰 post臋powanie karne? Sie膰 Obywatelska Watchdog Polska i Helsi艅ska Fundacja Praw Cz艂owieka przygotowa艂y spot spo艂eczny, kt贸ry zwraca uwag臋 na zagro偶enia wynikaj膮ce z obowi膮zywania art. 212 Kodeksu karnego. Organizacje od lat apeluj膮 o dekryminalizacj臋 znies艂awienia i zach臋caj膮 media do w艂膮czenia si臋 w nag艂o艣nienie problemu.
Art. 212 Kodeksu karnego przewiduje odpowiedzialno艣膰 karn膮 za znies艂awienie. Za wypowied藕, kt贸ra mo偶e narazi膰 inn膮 osob臋 na utrat臋 zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu, dzia艂alno艣ci lub pe艂nienia funkcji, grozi grzywna albo kara ograniczenia wolno艣ci. W przypadku znies艂awienia za pomoc膮 艣rodk贸w masowego komunikowania mo偶liwa jest nawet kara pozbawienia wolno艣ci do roku.
Zdaniem organizacji spo艂ecznych przepis ten mo偶e by膰 wykorzystywany jako narz臋dzie nacisku na dziennikarzy, aktywist贸w i obywateli, kt贸rzy ujawniaj膮 nieprawid艂owo艣ci, kontroluj膮 dzia艂ania w艂adz czy podejmuj膮 tematy istotne dla opinii publicznej.
Problemem jest nie tylko gro藕ba skazania, lecz tak偶e samo post臋powanie karne.聽D艂ugotrwa艂y proces, koszty obrony i stres mog膮 skutecznie zniech臋ca膰 do podejmowania niewygodnych temat贸w. To tzw. efekt mro偶膮cy, kt贸ry ogranicza swobod臋 wypowiedzi i os艂abia debat臋 publiczn膮.
Post臋powania o znies艂awienie mog膮 r贸wnie偶 stanowi膰 element dzia艂a艅 typu SLAPP, czyli strategicznych post臋powa艅 prawnych maj膮cych na celu uciszanie krytyk贸w i ograniczanie udzia艂u obywateli w debacie publicznej.
Aby zwr贸ci膰 uwag臋 na ten problem, Sie膰 Obywatelska Watchdog Polska i Helsi艅ska Fundacja Praw Cz艂owieka przygotowa艂y spot spo艂eczny pokazuj膮cy, dlaczego obowi膮zuj膮ce przepisy wymagaj膮 zmiany. Celem kampanii jest zwi臋kszenie 艣wiadomo艣ci spo艂ecznej na temat konsekwencji art. 212 Kodeksu karnego oraz rozpocz臋cie szerszej dyskusji o granicach wolno艣ci s艂owa i ochronie prawa do krytyki.
Organizacje podkre艣laj膮, 偶e dekryminalizacja znies艂awienia nie oznacza pozbawienia ochrony os贸b, kt贸rych dobre imi臋 zosta艂o naruszone. Nadal mog艂yby one dochodzi膰 swoich praw na drodze cywilnej. Chodzi jednak o to, aby wypowiedzi dotycz膮ce spraw publicznych nie wi膮za艂y si臋 z ryzykiem odpowiedzialno艣ci karnej za znies艂awienie.
殴r贸d艂o: Sie膰 Obywatelska Watchdog Polska