Szerszeń żółtonogi w Polsce. Co zrobić, gdy go zauważysz?

• Azjatycki szerszeń żółtonogi to inwazyjny gatunek obcy, który musi być eliminowany ze względu na zagrożenie, jakie niesie dla rodzimych gatunków.
• Po zauważeniu gniazda należy zachować bezpieczną odległość i nie podchodzić do gniazda. Obserwację należy zgłosić w urzędzie gminy lub miasta. Urząd przekaże informację do właściwych służb.
• Nie należy samodzielnie usuwać gniazda ani łapać owadów.
• Jeśli można to zrobić to bezpiecznie, należy zrobić zdjęcie lub nagrać film. Ułatwi to rozpoznanie gatunku.

Pierwsze w Polsce gniazdo azjatyckiego szerszenia żółtonogiego wykryto w październiku 2026 r. w okolicach Krakowa. Zostało ono szybko usunięte. Nie można jednak wykluczyć, że część młodych królowych wcześniej opuściła gniazdo i rozpoczęła zimowanie. Dlatego wiosną mogą pojawić się nowe gniazda.

Jeśli zauważy się szerszenia żółtonogiego, jego gniazdo lub pojawi się podejrzenie, że może to być ten gatunek, należy zgłosić to jak najszybciej do urzędu gminy lub miasta. W zgłoszeniu warto dołączyć zdjęcie lub film wykonany z bezpiecznej odległości.

Wzór zgłoszenia znajduje się na stronie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska: wzór zgłoszenia

W zależności od miejsca stwierdzenia gatunku zgłoszenie zostanie przekazane regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska, dyrektorowi parku narodowego lub dyrektorowi urzędu morskiego.

Szerszeń żółtonogi nie jest bardziej agresywny wobec ludzi niż występujący w Polsce szerszeń europejski. Również skutki jego użądlenia są podobne. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby uczulone na jad owadów.

Jeśli dojdzie do użądlenia, informacje o tym, jak postępować i kiedy potrzebna jest pomoc medyczna, można znaleźć na portalu pacjent.gov.pl: użądlenia, ukąszenia i ukłucia owadów

Inwazyjne gatunki obce (IGO) mogą zagrażać naszej rodzimej przyrodzie. Dlatego tak ważne jest, aby odpowiednio wcześnie je wykrywać tam, gdzie jest to wymagane, szybko reagować. IGO to rośliny, zwierzęta lub inne organizmy, które pojawiły się poza obszarem swojego naturalnego występowania i zaczęły się rozprzestrzeniać. Niektóre z nich mogą wypierać rodzime gatunki, zakłócać równowagę w przyrodzie, a także powodować straty gospodarcze.

Azjatycki szerszeń żółtonogi poluje na pszczoły miodne i inne owady, w tym dzikie zapylacze. Jego pojawienie się może więc mieć negatywny wpływ na rodzime gatunki i zaburzać funkcjonowanie ekosystemów. Z tego powodu, zgodnie z przepisami krajowymi i unijnymi, jest gatunkiem, którego obecność należy monitorować, a po wykryciu podejmować działania mające na celu jego szybką eliminację.

W przypadku gatunków, które dopiero zaczynają pojawiać się na nowym obszarze, liczy się czas. Im wcześniej wykryjemy ich obecność i podejmiemy odpowiednie działania, tym większa jest szansa na zatrzymanie ich dalszego rozprzestrzeniania.

Dlatego warto zgłaszać obserwacje azjatyckiego szerszenia żółtonogiego. Szybka reakcja pomaga chronić rodzime owady, w tym zapylacze i ograniczyć ryzyko zadomowienia się tego gatunku w Polsce.

Na stronie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska można znaleźć zdjęcia azjatyckiego szerszenia żółtonogiego, kartę informacyjną gatunku, analizę jego inwazyjności oraz mapę występowania w Europie. Materiały te mogą pomóc w rozpoznaniu gatunku przed zgłoszeniem obserwacji. Są one dostępne pod adresem: Vespa velutina nigrithorax

Źródło: MKiŚ