Święto Niepodległości

W Polsce niesłychanie ważnym, uroczyście obchodzonym listopadowym świętem jest przypadające na 11 listopada Święto Niepodległości.

W Polsce niesłychanie ważnym, uroczyście obchodzonym listopadowym świętem jest przypadające na 11 listopada Święto Niepodległości.

Co się wydarzyło 11 listopada 1918 roku?

Święto upamiętnia odzyskanie przez Polskę suwerenności w 1918 r., po 123 latach zaborów pod rządami Rosji, Prus i Austrii. W tamtym czasie było kilka propozycji dat ustanowienia święta odzyskania niepodległości, ale dzień 11 listopada 1918 r. był też dniem zakończenia I wojny światowej. I ten fakt zadecydował i pogodził wszystkich.

Początkowo obchodzono ten dzień jako święto wojska polskiego. Polacy potrzebowali symbolu, wokół którego mogli tworzyć wspólnotę i budować tożsamość. Wojsko spełniało tę rolę. Wśród wybitnych mężów stanu tamtych dni – Ignacego Jana Paderewskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Daszyńskiego, Wincentego Witosa – wyróżniającą się i najważniejszą postacią był Józef Piłsudski – naczelny wódz, Naczelnik Państwa i marszałek Polski.

11 listopada został oficjalnie ustanowiony Narodowym Świętem Niepodległości w kwietniu 1937 r. Do wybuchu II wojny światowej zdążono je obchodzić tylko dwa razy. Po zakończeniu wojny, w lipcu 1945 r. komunistyczne władze Polski Ludowej zniosły je. Zostało ono zastąpione Narodowym Świętem Odrodzenia Polski, które obchodzono 22 lipca. Przywrócenie Święta Niepodległości nastąpiło u schyłku PRL-u w lutym 1989 r.

Jest to najważniejsze polskie święto państwowe i ustawowo jest to dzień wolny od pracy.

Jak obchodzą Polacy to święto?

Główne uroczystości państwowe z udziałem przedstawicieli najwyższych władz odbywają się w Warszawie. Oprócz uroczystości oficjalnych w innych miastach w całym kraju mają miejsce imprezy kulturalne, muzyczne i sportowe.

Święto to ma wymiar historyczny, przypominając o cenie suwerenności, wysiłku wielu pokoleń pod zaborami oraz o „ojcach niepodległości”, którzy mimo ogromnych różnic politycznych potrafili zjednoczyć się dla dobra wspólnego państwa. Ma też wymiar wspólnotowy poprzez uczestnictwo w oficjalnych uroczystościach państwowych, lokalnych biegach, koncertach i innych wydarzeniach kulturalnych.

Czym to święto powinno być dla współczesnej Polki i współczesnego Polaka? Powinno być świętem wolności – napawać nas dumą i optymizmem, płaszczyzną porozumienia ponad podziałami, inspiracją do patriotyzmu dnia codziennego, do odpowiedzialności obywatelskiej i szacunku dla prawa.  

Kinga Hartmann-Wóycicka
Fundacja Pamięć Edukacja Kultura


Zdjęcia:

1. Pierwsza Kompania Kadrowa 1914, fot. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, domena publiczna
2. Józef Piłsudski, rok 1924, fot. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, domena publiczna,
3. Piłsudski wśród legionistów, rok 1915, fot. Centralne Archiwum Wojskowe, domena publiczna
4. Ignacy Jan Paderewski, fot. Wielkopolskie Muzeum Niepodległości, domena publiczna
5. Manifestacja patriotyczna na placu Trzech Krzyży w Warszawie, 17 listopada 1918 r. fot. ze zbiorów Biblioteki Narodowej, domena publiczna