Plener Ziemia Zgorzelecka: OPOLNO 2071

W lipcu 1971 roku w Opolnie Zdroju, dawnej miejscowo┼Ťci uzdrowiskowej, granicz─ůcej z odkrywk─ů Kopalni W─Ögla Brunatnego Tur├│w, odby┼é si─Ö pionierski, pierwszy w historii sztuki polskiej, ekologiczny plener artystyczny ÔÇ×Ziemia Zgorzelecka 1971: Nauka i sztuka w procesie ochrony naturalnego ┼Ťrodowiska cz┼éowiekaÔÇŁ. Sympozjum, w kt├│rym wzi─Ö┼éy udzia┼é najwa┼╝niejsze polskie artystki i arty┼Ťci, naukowczynie, eksperci oraz przedstawiciele spo┼éeczno┼Ťci lokalnej ÔÇô mieszka┼äcy Opolna-Zdroju, g├│rnicy, dyrekcja Kopalni ÔÇô wpisywa┼éo si─Ö w niezwykle ┼╝yw─ů w latach 60. i 70. XX wieku tradycj─Ö plener├│w artystycznych.

W lipcu 1971 roku w Opolnie Zdroju, dawnej miejscowo┼Ťci uzdrowiskowej, granicz─ůcej z odkrywk─ů Kopalni W─Ögla Brunatnego Tur├│w, odby┼é si─Ö pionierski, pierwszy w historii sztuki polskiej, ekologiczny plener artystyczny ÔÇ×Ziemia Zgorzelecka 1971: Nauka i sztuka w procesie ochrony naturalnego ┼Ťrodowiska cz┼éowiekaÔÇŁ. Sympozjum, w kt├│rym wzi─Ö┼éy udzia┼é najwa┼╝niejsze polskie artystki i arty┼Ťci, naukowczynie, eksperci oraz przedstawiciele spo┼éeczno┼Ťci lokalnej ÔÇô mieszka┼äcy Opolna-Zdroju, g├│rnicy, dyrekcja Kopalni ÔÇô wpisywa┼éo si─Ö w niezwykle ┼╝yw─ů w latach 60. i 70. XX wieku tradycj─Ö plener├│w artystycznych.

Wydarzenie by┼éo w ca┼éo┼Ťci problematyce ekologicznej, staj─ůc si─Ö momentem za┼éo┼╝ycielskim dla rodz─ůcej si─Ö wtedy w polskim ┼Ťwiecie tw├│rczym ┼Ťwiadomo┼Ťci ┼Ťrodowiskowej. Bezpo┼Ťrednia blisko┼Ť─ç kopalni, elektrowni i industrialnego krajobrazu oraz program pleneru inspirowa┼éy artystki i artyst├│w do tworzenia ekologicznych wypowiedzi artystycznych, a tak┼╝e prowadzenia dyskusji na temat relacji cz┼éowieka i ┼Ťrodowiska.

W okr─ůg┼é─ů, 50. rocznic─Ö pierwszego polskiego, ekologicznego pleneru artystycznego, artystki i arty┼Ťci ponownie odwiedzili Opolno-Zdr├│j. Podczas trzydniowego pleneru ÔÇ×Ziemia Zgorzelecka: OPOLNO 2071ÔÇŁ grupa tw├│rczy┼ä, kurator├│w, badaczek oraz przedstawicieli spo┼éeczno┼Ťci lokalnej powr├│ci┼éa do dyskusji i dzia┼éa┼ä rozpocz─Ötych w 1971 roku. Jednak tym razem, zamiast ostrzega─ç, snu─ç apokaliptyczne rozwa┼╝ania i komentowa─ç destrukcyjne zap─Ödy gatunku homo sapiens, artystyczne narz─Ödzia i tw├│rcza wyobra┼║nia zosta┼éy uruchomione by wytworzy─ç wizj─Ö wsp├│lnej, zielonej i sprawiedliwej przysz┼éo┼Ťci dla Opolna-Zdroju i ca┼éego regionu. Osi─ů plenerowych dzia┼éa┼ä by┼éa spekulatywna fikcja, w kt├│rej odkrywka i elektrownia s─ů ju┼╝ wspomnieniem dawno minionych czas├│w, a Opolno-Zdr├│j ÔÇô futurystycznym uzdrowiskiem i rekreacyjnym centrum rezydencji artystycznych.

Plener z za┼éo┼╝enia wpisuje si─Ö w niezwykle istotn─ů debat─Ö dotycz─ůca transformacji energetycznej i jej spo┼éecznych koszt├│w, kt├│ra toczy si─Ö obecnie w Polsce. Na pocz─ůtku roku polski rz─ůd wyda┼é zgod─Ö na przed┼éu┼╝enie funkcjonowania kopalni i elektrowni w Turowie oraz poszerzenie obszaru odkrywki. Oznacza to znikni─Öcie z powierzchni ziemi po┼éowy pe┼énego zabytkowej architektury uzdrowiskowej Opolna-Zdroju; dalsz─ů eskalacj─Ö problem├│w i napi─Ö─ç trapi─ůcych lokaln─ů spo┼éeczno┼Ť─ç (kt├│ra od wielu lat cierpi z powodu trudnej sytuacji spo┼éecznej, ekologicznej i materialnej) oraz dalsze zanieczyszczanie ┼Ťrodowiska i degradacj─Ö krajobrazu. Kopalnia i elektrownia Tur├│w znalaz┼éy si─Ö na ustach ca┼éej Europy, gdy czeski rz─ůd zaskar┼╝y┼é t─Ö decyzj─Ö w Trybunale Sprawiedliwo┼Ťci Unii Europejskiej. Realizuj─ůc dzia┼éania w tym kontek┼Ťcie za pomoc─ů tw├│rczych metod i artystycznej wyobra┼║ni zabrali┼Ťmy g┼éos w dyskusji, w kt├│rej jak w soczewce skupiaj─ů si─Ö kluczowe dla Polski i Europy problemy zwi─ůzane z kryzysem klimatycznym, sprawiedliw─ů transformacj─ů i Europejskim Zielonym ┼üadem.


W ramach pleneru zrealizowali┼Ťmy szereg dzia┼éa┼ä, w tym m.in.:

-W czasie pleneru w Opolnie-Zdroju dzia┼éa┼éa stanowi─ůca centrum wydarze┼ä kawiarenka artystyczna ÔÇ×Wypocz─Öty KuracjuszÔÇŁ, kt├│r─ů opiekowa┼éy si─Ö dzieci z Opolna. Za kwiatek lub kamyk mo┼╝na by┼éo ÔÇ×kupi─çÔÇŁ napary zio┼éowe z lokalnych zi├│┼é, ciasta zrobione przez mieszkanki Opolna i pobliskiej Sieniawki, kaw─Ö i przek─ůski. Kawiarenka, zach─Öcaj─ůca do spotkania i rozmowy przestrze┼ä wsp├│lna, wyr├│┼╝nia┼éa si─Ö specjalnie zaprojektowan─ů identyfikacj─ů graficzn─ů, dekoracjami i relaksuj─ůc─ů muzyk─ů.

-W wybranych lokalizacjach zaprezentowali┼Ťmy wydruki kola┼╝y przedstawiaj─ůcych spekulatywne, futurystyczne wizje Opolna-Zdroju w 2071 roku.

-Kola┼╝e zosta┼éy tak┼╝e wydrukowane w formie poczt├│wek z roku 2071, kt├│re mieszka┼äcy mogli wype┼éni─ç w kawiarence i symbolicznie ÔÇ×wys┼éa─çÔÇŁ do siebie czy bliskich wiadomo┼Ť─ç z przysz┼éo┼Ťci. Poczt├│wki zosta┼éy wype┼énione przezwielu mieszka┼äc├│w, kt├│rzy zawarli na nich niezwykle poruszaj─ůce wypowiedzi oraz wspania┼ée wizje zielonej, sprawiedliwej przysz┼éo┼Ťci Opolna-Zdroju.

-Plener symbolicznie otworzy┼é przyjazd grupy ÔÇ×Tour de Zdr├│jÔÇŁ, czyli grupy artystek i artyst├│w, kt├│ra przyjecha┼éa rowerami do Opolna-Zdroju z Soko┼éowska, prosto z odbywaj─ůcego si─Ö tam co roku artystycznego festiwalu ÔÇ×KontekstyÔÇŁ. Trasa ÔÇ×Tour de Zdr├│jÔÇŁ prowadzi┼éa przez Czechy i Niemcy, ┼Ťladami rodu Oppeln ÔÇô historycznych za┼éo┼╝ycieli Opolna.

-W kawiarence odby┼éy si─Ö warsztaty z eksperymentalnego kiszenia, zorganizowane dla mieszka┼äc├│w Opolna i okolic. Cieszy┼éy si─Ö one ogromn─ů popularno┼Ťci─ů, uczestnicy w trakcie kilku godzin zawekowali warzywa, owoce, jajka a nawet w─Ögiel. Kilka s┼éoik├│w zosta┼éo przygotowanych specjalnie na 100. rocznic─Ö pleneru ÔÇô z ich otwarciem trzeba poczeka─ç do roku 2071.

-Zrealizowali┼Ťmy warsztaty fotograficzne dla dzieci, czyli tych os├│b, kt├│re b─Öd─ů mieszka┼éy w Opolnie-Zdroju w 2071 roku i b─Öd─ů realnie kszta┼étowa─ç przysz┼éo┼Ť─ç tego miejsca. Efektem warsztat├│w jest dokumentacja pleneru z perspektywy jego najm┼éodszych uczestnik├│w.

-Carbon-fit ÔÇô w kawiarence odby┼éy si─Ö zaj─Öcia ÔÇ×carbon fituÔÇŁ, czyli crossfitu z u┼╝yciem bry┼é w─Ögla zamiast tradycyjnych, sportowych obci─ů┼╝nik├│w.

-ÔÇ×Drzewa energetyczneÔÇŁ ÔÇô dzia┼éanie rytualne po┼Ťwi─Öcone drzewom Opolna-Zdroju. W miejscowo┼Ťci pozosta┼éy szpalery zabytkowych drzew, przede wszystkim lip i kasztanowc├│w, niekt├│re z pami─Ötaj─ů czasy mi─Ödzywojennego uzdrowiska Bad Oppelsdorf ÔÇô lokalna spo┼éeczno┼Ť─ç pragnie wpisa─ç je na list─Ö pomnik├│w przyrody, p├│ki co niestety nieskutecznie. W ramach ceremonii drzewa zosta┼éy honorowymi uczestnikami pleneru ÔÇ×Opolno 2071ÔÇŁ oraz symbolicznymi powiernikami marze┼ä mieszka┼äc├│w Opolna-Zdroju.

-W trakcie pleneru na jednym z drzew zawis┼éa hu┼Ťtawka dla dzieci. Zosta┼éa ona wykonana we wsp├│┼épracy z lokalnym rze┼║biarzem, z materia┼é├│w przemys┼éowych pozyskanych z kopalni.

-Plener symbolicznie zako┼äczy┼éa niedzielna parada w specjalnie przygotowanych strojach ÔÇ×kuracjuszy przysz┼éo┼ŤciÔÇŁ, wykonanych z wyj─ůtkowych tkanin. Tkaniny zosta┼éy zafarbowane przez artystki naturalnymi metodami z u┼╝yciem ro┼Ťlin, zi├│┼é i owoc├│w zebranych na opuszczonych dzia┼ékach, pozosta┼éych po domach wyburzonych przez powi─Ökszaj─ůc─ů si─Ö kopalni─Ö. Podczas weso┼éego korowodu w─Ödruj─ůcego przez Opolno-Zdr├│j nie┼Ťli┼Ťmy rekwizyty z papier mache (owoce, globusy) oraz transparenty ÔÇ×Opolno to przysz┼éo┼Ť─çÔÇŁ.

-Ostatniego dnia pleneru nagrali┼Ťmy teledysk do "Kosmicznych traw" - ekologicznej rewii dzieci─Öcej z po┼éowy lat 80. wykonywanej przez zesp├│┼é ÔÇ×Si├│demkaÔÇŁ domu kultury przy kopalni w─Ögla w Knurowie. Opatrzone futurystyczn─ů, syntezatorow─ů muzyk─ů ÔÇ×Kosmiczne trawyÔÇŁ opowiadaj─ů o z┼éych dzieciach, kt├│re depcz─ů trawy i niszcz─ů ┼Ťrodowisko. Trawy wznosz─ů lament, lament leci w kosmos i dociera do kosmicznych traw, kt├│re przylatuj─ů na ziemi─Ö i gro┼╝─ů dzieciakom, ┼╝e wy┼Ťl─ů je na Ganimed─Ö, gdzie nic nie ro┼Ťnie, jest sucho, gor─ůco i nie da si─Ö ┼╝y─ç. Ca┼éa historia d─ů┼╝y do szcz─Ö┼Ťliwego fina┼éu, w kt├│rym dzieci naprawiaj─ů swoj─ů relacj─Ö z planet─ů i ┼Ťrodowiskiem. Teledysk do wybranych fragment├│w utwor├│w nakr─Öcili┼Ťmy na tle spektakularnego widoku kopalni i elektrowni Tur├│w. Premiera materia┼éu odb─Ödzie si─Ö wkr├│tce.

Plener ÔÇ×Ziemia Zgorzelecka: OPOLNO 2071ÔÇŁ zosta┼é zorganizowany przez Biuro Us┼éug Postartystycznych we wsp├│┼épracy z przedstawicielkami i przedstawicielami spo┼éeczno┼Ťci Opolna-Zdroju, pani─ů so┼étys Ann─ů Wilczy┼äsk─ů i Stowarzyszeniem na Tr├│jstyku, oraz Muzeum Wsp├│┼éczesnym Wroc┼éaw i Akademi─ů Sztuk Pi─Öknych im. Eugeniusza Gepperta we Wroc┼éawiu, w ramach obchod├│w 50. jubileuszu pleneru ÔÇ×Ziemia Zgorzelecka 1971ÔÇŁ, kt├│re trwaj─ů od czerwca do pa┼║dziernika 2021 roku.┬á

Zapowied┼║ pleneru publikowali┼Ťmy tutaj klik-klik